معلومنه تطبيق ايدر. هم مقامڭ خاطرينى دخى قيرمييور؛ زيرا جوابده عقدۀِ حياتيه يى درج ايدر كه: مقاصدِ كلام اوندن إستمدادِ حيات ايدر.
ايشته جوابِ قرآن دخى بويلهدر. بوندن صوڭره ضرورى و غيرِ ضرورى يى تفريق ايدهجگز. ايشته جوابِ قرآنيده مفهوم اولان ضرورى حكملر كه؛ إنكارى قبول ايتمز. شودر: ذو القرنيْن «مؤيّد مِنْ عند اللّٰه» بر شخصدر. اونڭ إرشاد و ترتيبيله ايكى طاغ آراسنده بر سد بنا ايديلمشدر. ظالملرڭ و بدويلرڭ دفعِ فسادلرى ايچون... و يأجوج مأجوج ايكى مفسد قبيلهدرلر. أمرِ إلٰهى گلديگى وقت سد خراب اولاجقدر. إلى آخره. بو قياس ايله، اوڭا قرآن دلالت ايدن حكملر، قرآنڭ ضرورياتندندرلر. بر حرفڭ إنكارى دخى قابل دگلدر.
فقط او موضوعات و محمولاتڭ كيفياتلرينڭ تشريحاتلرى و ماهيتلرينڭ حدودى ايسه؛ قرآن اونلره قطعىّ الدلالت دگلدر. بلكه «عام خاصّه، دلالتِ