يگرمى دردنجى مكتوبڭ برنجى ذيلى
﴿بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ﴾
﴿بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ﴾
﴿قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّٖى لَوْلَا دُعَٓاؤُكُمْ﴾
يعنى: «أى إنسانلر! دعاڭز اولمازسه نه أهمّيتڭز وار.» مئالندهكى آيتڭ بش نكتهسنى ديڭله:
برنجى نكته:
دعا بر سرِّ عظيمِ عبوديتدر. بلكه عبوديتڭ روحى حكمندهدر. چوق يرلرده ذكر ايتديگمز گبى، دعا اوچ نوعدر:
برنجى نوع دعا: إستعداد لسانيلهدر كه؛ بتون حبوبات، تخملر لسانِ إستعداد ايله فاطرِ حكيمه دعا ايدرلر كه: «سنڭ نقوشِ أسماڭى مفصّل گوسترمك ايچون، بزه نشو و نما وير، كوچك حقيقتمزى سُنبلله و آغاجڭ بيوك حقيقتنه چوير.»
هم شو إستعداد لسانيله دعا نوعندن بريسى ده شودر كه: أسبابڭ إجتماعى، مسبَّبڭ ايجادينه بر دعادر. يعنى: أسباب بر وضعيت آلير كه، او وضعيت بر لسانِ حال حكمنه گچر و مسبّبى قديرِ ذو الجلالدن دعا ايدر، ايسترلر. مثلا: صو، حرارت، طوپراق، ضيا بر چكردك أطرافنده بر وضعيت آلارق، او وضعيت بر لسانِ دعادر كه: «بو چكردگى آغاج ياپ، يا خالقمز!» ديرلر. چونكه او معجزۀِ خارقۀِ قدرت اولان آغاج؛ او شعورسز، جامد، بسيط مادّهلره حواله ايديلمز، حوالهسى محالدر. ديمك إجتماعِ أسباب بر نوع دعادر.
ايكنجى نوع دعا: إحتياجِ فطرى لسانيلهدر كه؛ بتون ذىحياتلرڭ إقتدار و إختيارلرى داخلنده اولميان حاجتلرينى و مطلبلرينى اوممادقلرى يردن وقتِ مناسبده اونلره ويرمك ايچون، خالقِ رحيمدن بر نوع دعادر. چونكه إقتدار و إختيارلرى خارجنده، بيلمدكلرى يردن، وقتِ مناسبده اونلره بر حكيمِ رحيم گوندرييور. أللرى يتيشمييور؛ ديمك او إحسان، دعا نتيجهسيدر.
الحاصل: بتون كائناتدن درگاهِ إلٰهىيه چيقان بر دعادر. أسباب اولانلر، مسبّباتى اللّٰهدن ايسترلر.
اوچنجى نوع دعا: إحتياج دائرهسنده ذىشعورلرڭ دعاسيدر كه، بو ده ايكى قسمدر:
أگر إضطرار درجهسنه گلسه ويا إحتياجِ فطرىيه تام مناسبتدار ايسه ويا لسانِ إستعداده ياقينلاشمش ايسه ويا صافى، خالص قلبڭ لسانيله ايسه، أكثريتِ مطلقه ايله مقبولدر. ترقّياتِ بشريهنڭ قسمِ أعظمى و كشفياتلرى، بر نوع دعا نتيجهسيدر. خوارقِ مدنيت ديدكلرى شيلر و كشفياتلرينه مدارِ إفتخار ظن ايتدكلرى أمرلر، معنوى بر دعا نتيجهسيدر. خالص بر لسانِ إستعداد ايله ايستهنيلمش، اونلره ويريلمشدر. لسانِ إستعداد ايله و لسانِ إحتياجِ فطرى ايله اولان دعالر دخى بر مانع اولمازسه و شرائط داخلنده ايسه، دائما مقبولدرلر.
ايكنجى قسم: مشهور دعادر. او ده ايكى نوعدر. برى فعلى، برى قَولى. مثلا چيفت سورمك، فعلى بر دعادر. رزقى طوپراقدن دگل؛ بلكه طوپراق، خزينۀِ رحمتڭ بر قپوسيدر كه، رحمتڭ قپوسى اولان طوپراغى صبان ايله چالار.
سائر قسملرڭ تفصيلاتنى طىّ ايدوب، يالڭز قَولى دعانڭ بر ايكى سرلرينى گلهجك ايكى اوچ نكتهده سويلهيهجگز.
ايكنجى نكته:
دعانڭ تأثيرى عظيمدر. خصوصًا دعا كلّيت كسب ايدهرك دوام ايتسه؛ نتيجه ويرمهسى غالبدر، بلكه دائميدر. حتّى دينيلهبيلير كه: سببِ خلقتِ عالمڭ بريسى ده دعادر. يعنى، كائناتڭ خلقتندن صوڭره، باشده نوعِ بشر و اونڭ باشنده عالمِ إسلام و اونڭ باشنده محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلامڭ معظّم اولان دعاسى، بر سببِ خلقتِ عالمدر. يعنى: خالقِ عالم إستقبالده او ذاتى، نوعِ بشر نامنه بلكه موجودات حسابنه بر سعادتِ أبديه، بر مظهريتِ أسماءِ إلٰهيه ايستيهجك بيلمش؛ او گلهجك دعايى قبول ايتمش، كائناتى خلق ايتمش. مادام دعانڭ بو درجه عظيم أهمّيتى و وسعتى واردر؛ هيچ ممكن ميدر كه: بيڭ اوچ يوز أللى سنهده، هر وقتده، نوعِ بشردن اوچ يوز ميليون، جنّ و إنس و مَلك و روحانياتدن حدّ و حسابه گلمز مبارك ذاتلر بِالإتّفاق ذاتِ محمّدى عليه الصلاة والسلام حقّنده، رحمتِ عظماىِ إلٰهيه و سعادتِ أبديه و حصولِ مقصود ايچون دعالرى ناصل قبول اولماسين؟ هيچ بر جهتله ممكن ميدر كه، او دعالرى ردّ ايديلسين؟
مادام بو قدر كلّيت و وسعت و دوام كسب ايدوب لسانِ إستعداد و إحتياجِ فطرى درجهسنه گلمش. ألبته او ذاتِ محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلام، دعا نتيجهسى اولارق اويله بر مقام و مرتبهدهدر كه، بتون عقول طوپلانسه بر عقل اولسهلر، او مقامڭ حقيقتنى تماميله إحاطه ايدهمزلر.
ايشته أى مسلمان! سنڭ روزِ محشرده بويله بر شفيعڭ وار. بو شفيعڭ شفاعتنى كنديڭه جلب ايتمك ايچون، سنّتنه إتّباع ايت!
أگر ديسهڭ: مادام او حبيبُ اللّٰهدر. بو قدر صلوات و دعايه نه إحتياجى وار؟
الجواب: او ذات (عصم) عموم امّتنڭ سعادتيله علاقهدار و بتون أفرادِ امّتنڭ هر نوع سعادتلريله حصّهداردر و هر نوع مصيبتلريله أنديشهداردر. ايشته كندى حقّنده مراتبِ سعادت و كمالات حدسز اولمقله برابر؛ حدسز أفرادِ امّتنڭ، حدسز بر زمانده، حدسز أنواعِ سعادتلرينى حرارتله آرزو ايدن و حدسز أنواعِ شقاوتلرندن متأثّر اولان بر ذات، ألبته حدسز صلوات و دعا و رحمته لايقدر و محتاجدر.
أگر ديسهڭ: بعضًا قطعى اولاجق ايشلر ايچون دعا ايديلير. مثلا: خسوف و كسوف نمازندهكى دعا گبى. هم بعضًا هيچ اولميهجق شيلر ايچون دعا ايديلير؟
الجواب: باشقه سوزلرده ايضاح ايديلديگى گبى، دعا بر عبادتدر. عبد، كندى عجزينى و فقرينى دعا ايله إعلان ايدر. ظاهرى مقصدلر ايسه؛ او دعانڭ و او عبادتِ دعائيهنڭ وقتلريدر، حقيقى فائدهلرى دگل. عبادتڭ فائدهسى، آخرته باقار. دنيوى مقصدلر حاصل اولمازسه، «او دعا قبول اولمادى» دينيلمز. بلكه «داها دعانڭ وقتى بيتمدى» دينيلير.
هم هيچ ممكن ميدر كه: بتون أهلِ ايمانڭ، بتون زمانلرده، متماديًا كمالِ خلوص و إشتياق و دعا ايله ايستدكلرى سعادتِ أبديه اونلره ويريلمهسين و بتون كائناتڭ شهادتيله حدسز رحمتى بولونان او كريمِ مطلق، او رحيمِ مطلق؛ بتون اونلرڭ او دعاسنى قبول ايتمهسين و سعادتِ أبديه وجود بولماسين؟
اوچنجى نكته:
دعاىِ قَولئِ إختيارينڭ مقبوليتى، ايكى جهتلهدر. يا عين مطلوبى ايله مقبول اولور وياخود داها أولاسى ويريلير.
مثلا: بريسى كندينه بر أركك أولاد ايستر. جنابِ حق، حضرتِ مريم گبى بر قيز أولادينى ويرييور. «دعاسى قبول اولونمادى» دينيلمز. «داها أولٰى بر صورتده قبول ايديلدى» دينيلير. هم بعضًا كندى دنياسنڭ سعادتى ايچون دعا ايدر. دعاسى آخرت ايچون قبول اولونور. «دعاسى ردّ ايديلدى» دينيلمز، بلكه «داها أنفع بر صورتده قبول ايديلدى» دينيلير. و هكذا... مادام جنابِ حق حكيمدر؛ بز اوندن ايسترز، او ده بزه جواب ويرر. فقط حكمتنه گوره بزمله معامله ايدر. خسته، طبيبڭ حكمتنى إتهام ايتمهملى. خسته بال ايستر؛ طبيبِ حاذق، صيتمهسى ايچون صولْفاتو ويرر. «طبيب بنى ديڭلهمدى» دينيلمز. بلكه آه و فيزارينى ديڭلهدى، ايشيتدى، جواب ده ويردى؛ مقصودڭ اييسنى يرينه گتيردى.
دردنجى نكته:
دعانڭ أڭ گوزل، أڭ لطيف، أڭ لذيذ، أڭ حاضر ميوهسى، نتيجهسى شودر كه: دعا ايدن آدم بيلير كه، بريسى وار كه؛ اونڭ سسنى ديڭلر، دردينه درمان يتيشديرر، اوڭا مرحمت ايدر. اونڭ قدرت ألى هر شيئه يتيشير. بو بيوك دنيا خاننده او يالڭز دگل؛ بر كريم ذات وار، اوڭا باقار، اُنسيت ويرر. هم اونڭ حدسز إحتياجاتنى يرينه گتيرهبيلير و اونڭ حدسز دشمنلرينى دفع ايدهبيلير بر ذاتڭ حضورنده كندينى تصوّر ايدهرك، بر فرح، بر إنشراح طويوب، دنيا قدر آغير بر يوكى اوزرندن آتوب (اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمٖينَ) دير.
بشنجى نكته:
دعا، عبوديتڭ روحيدر و خالص بر ايمانڭ نتيجهسيدر. چونكه دعا ايدن آدم، دعاسى ايله گوسترييور كه: بتون كائناته حكم ايدن بريسى وار كه؛ أڭ كوچك ايشلريمه إطّلاعى وار و بيلير، أڭ اوزاق مقصدلريمى ياپابيلير، بنم هر حالمى گورور، سسمى ايشيتير. اويله ايسه؛ بتون موجوداتڭ بتون سسلرينى ايشيدييور كه، بنم سسمى ده ايشيدييور. بتون او شيلرى او ياپييور كه، أڭ كوچك ايشلريمى ده اوندن بكلهيورم، اوندن ايستهيورم. ايشته دعانڭ ويرديگى خالص توحيدڭ گنيشلگنه و گوسترديگى نورِ ايمانڭ حلاوت و صافيلگنه باق،
﴿قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّٖى لَوْلَا دُعَٓاؤُكُمْ﴾
سرّينى آڭلا و
﴿وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونٖٓى اَسْتَجِبْ لَكُمْ﴾
فرماننى ديڭله.
﴿اَگَرْ نَه خٰواهٖى دَادْ ، نَه دَادٖى خٰواهْ﴾
دينيلديگى گبى: أگر ويرمك ايستهمهسيدى، ايستهمك ويرمزدى.
﴿سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ﴾
(اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ مِنَ الْاَزَلِ اِلَى الْاَبَدِ عَدَدَ مَا فٖى عِلْمِ اللّٰهِ
وَعَلٰى اٰلِهٖ وَصَحْبِهٖ وَسَلِّمْ سَلِّمْنَا وَسَلِّمْ دٖينَنَا اٰمٖينَ)
(وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمٖينَ)
* * *
(اون دردنجى لمعهنڭ ايكنجى مقامندن)
آلتنجى سرّ
أى حدسز عجز و نهايتسز فقر ايچنده يووارلانان بيچاره إنسان! رحمت نه قدر قيمتدار بر وسيله و نه قدر مقبول بر شفاعتجى اولديغنى بونڭله آڭلا كه: او رحمت، اويله بر سلطانِ ذو الجلاله وسيلهدر كه؛ ييلديزلرله ذرّات برابر اولارق كمالِ إنتظام و إطاعتله (برابر) اوردوسنده خدمت ايدييورلر. و او ذاتِ ذو الجلالڭ و او سلطانِ أزل و أبدڭ إستغناءِ ذاتيسى وار و إستغناءِ مطلق ايچندهدر. هيچ بر جهتله كائناته و موجوداته إحتياجى اولميان بر غنىِّ على الإطلاقدر. و بتون كائنات تحتِ أمر و إرادهسنده و هيبت و عظمتى آلتنده نهايت إطاعتده، جلالنه قارشى تذلّلدهدر.
ايشته رحمت سنى أى إنسان! او مستغنئِ على الإطلاقڭ و سلطانِ سرمدينڭ حضورينه چيقارير و اوڭا دوست ياپار و اوڭا مخاطب ايدر و سَوْگيلى بر عبد وضعيتنى ويرر. فقط ناصل سن گونشه يتيشهمييورسڭ، چوق اوزاقسڭ؛ هيچ بر جهتله ياناشهمييورسڭ. فقط گونشڭ ضياسى گونشڭ عكسنى، جلوهسنى سنڭ آيينهڭ واسطهسيله سنڭ ألڭه ويرر. اويله ده: او ذاتِ أقدسه و او شمسِ أزل و أبده بز چندان نهايتسز اوزاغز، ياناشهمايز. فقط اونڭ ضياءِ رحمتى، اونى بزه ياقين ايدييور.
ايشته أى إنسان! بو رحمتى بولان، أبدى توكنمز بر خزينۀِ نور بولويور. او خزينهيى بولماسنڭ چارهسى: رحمتڭ أڭ پارلاق بر مثالى و ممثّلى و او رحمتڭ أڭ بليغ بر لسانى و دلاّلى اولان و رحمةً لِلعالمين عنوانيله قرآنده تسميه ايديلن رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلامڭ سنّتيدر و تبعيتيدر. و بو رحمةً لِلعالمين اولان رحمتِ مجسّمهيه وسيله ايسه صلواتدر. أوت صلواتڭ معناسى، رحمتدر. و او ذىحيات مجسّم رحمته رحمت دعاسى اولان صلوات ايسه، او رحمةً لِلعالمينڭ وصولنه وسيلهدر. اويله ايسه سن صلواتى كنديڭه، او رحمةً لِلعالمينه اولاشمق ايچون وسيله ياپ و او ذاتى ده رحمتِ رحمانه وسيله إتّخاذ ايت. عموم اُمّتڭ رحمةً لِلعالمين اولان عليه الصلاة والسلام حقّنده حدسز بر كثرتله رحمت معناسيله صلوات گتيرمهلرى، رحمت نه قدر قيمتدار بر هديۀِ إلٰهيه و نه قدر گنيش بر دائرهسى اولديغنى، پارلاق بر صورتده إثبات ايدر.
الحاصل: خزينۀِ رحمتڭ أڭ قيمتدار پيرلانطهسى و قپوجيسى ذاتِ أحمديه عليه الصلاة والسلام اولديغى گبى، أڭ برنجى آناختارى دخى (بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ) در. و أڭ قولاى بر آناختارى ده صلواتدر.
❊ ❊ ❊
(يگرمى اوچنجى سوزدن)
بشنجى نقطه:
ايمان دعايى بر وسيلۀِ قطعيه اولارق إقتضا ايتديگى و فطرتِ إنسانيه، اونى شدّتله ايستديگى گبى؛ جنابِ حق دخى «دعاڭز اولمازسه نه أهمّيتڭز وار؟» مئالنده (قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبّٖى لَوْلَا دُعَٓاؤُكُمْ) فرمان ايدييور. هم ﴿اُدْعُونٖٓى اَسْتَجِبْ لَكُمْ) أمر ايدييور.
أگر ديسهڭ: «بر چوق دفعه دعا ايدييورز، قبول اولمايور. حالبوكه، آيت عموميدر.. هر دعايه جواب وار إفاده ايدييور.»
الجواب: جواب ويرمك آيريدر، قبول ايتمك آيريدر. هر دعا ايچون جواب ويرمك وار؛ فقط قبول ايتمك، هم عينِ مطلوبى ويرمك جنابِ حقّڭ حكمتنه تابعدر. مثلا: خسته بر چوجق چاغيرر: «يا حكيم! بڭا باق.» حكيم: «لبّيك» دير.. «نه ايسترسڭ؟» جواب ويرر. چوجق: «شو علاجى وير بڭا» دير. حكيم ايسه؛ يا عينًا ايستديگنى ويرر، ياخود اونڭ مصلحتنه بناءً اوندن داها اييسنى ويرر، ياخود خستهلغنه ضرر اولديغنى بيلير، هيچ ويرمز. ايشته جنابِ حق، حكيمِ مطلق حاضر، ناظر اولديغى ايچون، عبدڭ دعاسنه جواب ويرر. وحشت و كيمسهسزلك دهشتنى، حضوريله و جوابيله انسيته چويرر. فقط إنسانڭ هواپرستانه و هوسكارانه تحكّميله دگل، بلكه حكمتِ ربّانيهنڭ إقتضاسيله يا مطلوبنى ويا داها أولاسنى ويرر ويا هيچ ويرمز.
هم، دعا بر عبوديتدر. عبوديت ايسه ثمراتى اُخرويهدر. دنيوى مقصدلر ايسه، او نوع دعا و عبادتڭ وقتلريدر. او مقصدلر، غايهلرى دگل. مثلا: ياغمور نمازى و دعاسى بر عبادتدر. ياغمورسزلق، او عبادتڭ وقتيدر. يوقسه او عبادت و او دعا، ياغمورى گتيرمك ايچون دگلدر. أگر صِرف او نيّت ايله اولسه؛ او دعا، او عبادت خالص اولماديغندن قبوله لايق اولماز. ناصلكه گونشڭ غروبى، آقشام نمازينڭ وقتيدر. هم گونشڭ و آيڭ طوتولمالرى، كسوف و خسوف نمازلرى دينلن ايكى عبادتِ مخصوصهنڭ وقتلريدر. يعنى گيجه و گوندوزڭ نورانى آيتلرينڭ نقابلانماسيله بر عظمتِ إلٰهيهيى إعلانه مدار اولديغندن، جنابِ حق عبادينى او وقتده بر نوع عبادته دعوت ايدر. يوقسه او نماز، (آچيلمهسى و نه قدر دوام ايتمهسى، منجّم حسابيله معيّن اولان) آى و گونشڭ خسوف و كسوفلرينڭ إنكشافلرى ايچون دگلدر. عين اونڭ گبى؛ ياغمورسزلق دخى، ياغمور نمازينڭ وقتيدر. و بليّهلرڭ إستيلاسى و مضر شيلرڭ تسلّطى، بعض دعالرڭ أوقاتِ مخصوصهلريدر كه؛ إنسان او وقتلرده عجزينى آڭلار، دعا ايله نياز ايله قديرِ مطلقڭ درگاهنه إلتجا ايدر.
أگر دعا چوق ايديلديگى حالده بليّهلر دفع اولونمازسه دينلميهجك كه: «دعا قبول اولمادى.» بلكه دينلهجك كه: «دعانڭ وقتى، قضا اولمادى.» أگر جنابِ حق فضل و كرميله بلايى رفع ايتسه؛ نوُرٌ عَلٰى نوُر.. او وقت دعا وقتى بيتر، قضا اولور.
ديمك دعا، بر سرِّ عبوديتدر. عبوديت ايسه، خالصًا لِوجه اللّٰه اولمالى. يالڭز عجزينى إظهار ايدوب، دعا ايله اوڭا إلتجا ايتملى. ربوبيتنه قاريشمهمالى. تدبيرى اوڭا بيراقمالى. حكمتنه إعتماد ايتملى. رحمتنى إتهام ايتمهملى.
أوت حقيقتِ حالده آياتِ بيّناتڭ بيانيله ثابت اولان: بتون موجودات، هر بريسى برر مخصوص تسبيح و برر خصوصى عبادت، برر خاص سجده ايتدكلرى گبى؛ بتون كائناتدن درگاهِ إلٰهيهيه گيدن، بر دعادر.
يا إستعداد لسانيلهدر. (بتون نباتاتڭ دعالرى گبى كه؛ هر برى لسانِ إستعداديله فيّاضِ مطلقدن بر صورت طلب ايدييورلر و أسماسنه بر مظهريتِ منكشفه ايستهيورلر.)
ويا إحتياجِ فطرى لسانيلهدر. (بتون ذىحياتڭ، إقتدارلرى داخلنده اولميان حاجاتِ ضروريهلرى ايچون دعالريدر كه؛ هر بريسى او إحتياجِ فطرى لسانيله جوّادِ مطلقدن إدامۀِ حياتلرى ايچون بر نوع رزق حكمنده بعض مطالبى ايستهيورلر.)
ويا لسانِ إضطراريله بر دعادر كه: مضطر قالان هر بر ذىروح؛ قطعى بر إلتجا ايله دعا ايدر، بر حامئِ مجهولنه إلتجا ايدر، بلكه ربِّ رحيمنه توجّه ايدر. بو اوچ نوع دعا، بر مانع اولمازسه دائما مقبولدر.
دردنجى نوع كه؛ أڭ مشهوريدر، بزم دعامزدر. بو ده ايكى قسمدر؛ برى، فعلى و حالى؛ ديگرى، قلبى و قاليدر. مثلا: أسبابه تشبّث، بر دعاىِ فعليدر. أسبابڭ إجتماعى؛ مسبّبى ايجاد ايتمك ايچون دگل، بلكه لسانِ حال ايله مسبّبى جنابِ حقدن ايستهمك ايچون بر وضعيتِ مرضيه آلمقدر. حتّى چيفت سورمك خزينۀِ رحمت قپوسنى چالمقدر. بو نوع دعاىِ فعلى، جوّادِ مطلقڭ إسم و عنواننه متوجّه اولديغندن، قبوله مظهريتى أكثريتِ مطلقهدر.
ايكنجى قسم؛ لسان ايله قلب ايله دعا ايتمكدر. ألى يتيشمديگى بر قسم مطالبى ايستهمكدر. بونڭ أڭ مهمّ جهتى، أڭ گوزل غايهسى، أڭ طاتلى ميوهسى شودر كه: «دعا ايدن آدم آڭلار كه: بريسى وار؛ اونڭ خاطراتِ قلبنى ايشيتير، هر شيئه ألى يتيشير، هر بر آرزوسنى يرينه گتيرهبيلير، عجزينه مرحمت ايدر، فقرينه مدد ايدر.»
ايشته أى عاجز إنسان و أى فقير بشر! دعا گبى خزينۀِ رحمتڭ آناختارى و توكنمز بر قوّتڭ مدارى اولان بر وسيلهيى ألدن بيراقمه، اوڭا ياپيش، أعلاىِ علّيّينِ إنسانيته چيق. بر سلطان گبى بتون كائناتڭ دعالرينى، كندى دعاڭ ايچنه آل. بر عبدِ كلّى و بر وكيلِ عمومى گبى (اِيَّاكَ نَسْتَعٖينُ) دى. كائناتڭ گوزل بر تقويمى اول.
* * *
(قسطمونى لاحقهسندن)
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
بوندن أوّل مژدهلى خاطرهده، «هر بر خالص و حقيقى متّقى شاكرد، قارداشلرى عددنجه ديللر ايله عبادت ايدوب إستغفار ايدر» فقرهسنه، ينه بر إخطار ايله بو گلن جمله علاوه ايديلسين. جمله ده بودر:
«رسالۀِ النور دائرهسنده، صداقت و خدمت و تقوا و إجتنابِ كبائر درجهسيله، او علوى و كلّى عبوديته صاحب اولور. ألبته بو بيوك قزانجى قاچيرمامق ايچون تقواده، إخلاصده، صداقتده چاليشمق گركدر.»
❊ ❊ ❊
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
مأيوسانه بر خاطرهدن مژدهلى بر إخطار:
بوگونلرده خاطريمه گلدى كه: حياتِ إجتماعيهيه گيرن هانگى شيئه تماس ايتسه، أكثريتله گناهلره معروض قالييور. هر جهتده گناهلر سربستجه إنسانى صارييورلر. بو قدر گناهلره قارشى إنسانڭ خصوصى عبادتى، و تقواسى ناصل مقابله ايدهبيلير؟ دييه مأيوسانه دوشوندم.
حياتِ إجتماعيهدهكى رسالۀِ النور طلبهلرينڭ وضعيتلرينى تخطّر ايتدم. رسالۀِ النور شاكردلرى حقّنده نجاتلرينه و أهلِ سعادت اولدقلرينه دائر قوّتلى إشارتِ قرآنيهيى و بشارتِ عَلويهيى و غوثيهيى دوشوندم. قلبًا ديدم كه: «هر برى بيڭ يردن گلن گناهلره قارشى بر ديل ايله ناصل مقابله ايدر، غلبه ايدر، نجات بولور؟» دييه متحيّر قالدم. بو تحيّرمه مقابل إخطار ايديلدى كه:
رسالۀِ النورڭ حقيقى و صادق شاكردلرينڭ مابيْنلرندهكى دستورِ أساسيه اولان إشتراكِ أعمالِ اُخرويه قانونيله و صميمى و خالص تساند سرّيله هر بر خالص، حقيقى شاكرد بر ديل ايله دگل، بلكه قارداشلرى عددنجه ديللر ايله عبادت ايدوب إستغفار ايدهرك بيڭ طرفدن هجوم ايدن گناهلره، بيڭلر ديل ايله مقابله ايدر. بعض ملائكهنڭ قرق بيڭ ديل ايله ذكر ايتدكلرى گبى؛ خالص، حقيقى، متّقى بر شاكرد دخى، قرق بيڭ قارداشنڭ ديللريله عبادت ايدر، نجاته مستحق و إن شاء اللّٰه أهلِ سعادت اولور. رسالۀِ النور دائرهسنده صداقت و خدمت و تقوا و إجتنابِ كبائر درجهسيله او علوى و كلّى عبوديته صاحب اولور. ألبته بو بيوك قزانجى قاچيرمامق ايچون تقواده، إخلاصده، صداقتده چاليشمق گركدر.
❊ ❊ ❊
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا: بتون روح و جانمله مبارك رمضانڭزى تبريك ايدرم. و او مبارك شهرده ايتديگڭز دعالرڭ، جنابِ حق ياننده مقبول اولماسنى أرحم الرّاحميندن نياز ايدرم.
ثانيًا: بو سنهكى رمضانِ شريف هم عالمِ إسلام ايچون، هم رسالۀِ النور شاكردلرى ايچون غايت أهمّيتلى و پك چوق قيمتليدر. رسالۀِ النور شاكردلرينڭ إشتراكِ أعمالِ اُخرويه دستورِ أساسيهلرى سرّنجه، هر بريسنڭ قزانديغى مقدار، هر بر قارداشلرينه عين مقدار دفترِ أعمالنه گچمهسى او دستورڭ و رحمتِ إلٰهيهنڭ مقتضاسى اولمق حيثيتيله، رسالۀِ النور دائرهسنه صدق و إخلاص ايله گيرنلرڭ قزانجلرى پك عظيم و كلّيدر. هر برى، بيڭلر حصّه آلير. إن شاء اللّٰه أموالِ دنيويهنڭ إشتراكى گبى إنقسام و تجزّى ايتمهدن هر بريسنه عين عمل دفترينه گچمهسى؛ بر آدمڭ گتيرديگى بر لامبه، بيڭلر آيينهلرڭ هر بريسنه عين لامبه إنقسام ايتمهدن گيرمهسى گبيدر.
ديمك رسالۀِ النورڭ صادق شاكردلرندن بريسى، ليلۀِ قدرڭ حقيقتنى و رمضانڭ يوكسك مرتبهسنى قزانسه، عموم حقيقى صادق شاكردلر صاحب و حصّهدار اولمق، وسعتِ رحمتِ إلٰهيهدن چوق قوّتلى اميدوارز.
* * *
برنجى شعاع
(ايكى عجيب سؤاله قارشى دفعةً خاطره گلن غريب جوابدر.)
برنجى سؤال: دينيلدى كه: «فاتحه و يٰس و ختمِ قرآنى گبى اوقونان وردلر، قدسى شيلر، بعضًا حدسز ئولمش و صاغ إنسانلره باغيشلانييور. حالبوكه بويله جزئى بر تك هديه آنِ واحدده حدسز ذاتلره يتيشمك و هر بريسنه عين هديه دوشمك، طورِ عقلڭ خارجندهدر.»
الجواب: فاطرِ حكيم ناصلكه عنصرِ هوايى كلمهلرڭ برق گبى إنتشارلرينه و تكثّرلرينه بر مزرعه و بر واسطه ياپمش و راديو واسطهسيله بر منارهده اوقونان أذانِ محمّدى (عصم) عموم يرلرده و عموم إنسانلره عين آنده يتيشديرمك گبى، اويله ده؛ اوقونان بر فاتحه دخى، (مثلا) عموم أهلِ ايمان أمواتنه عين آنده يتيشديرمك ايچون حدسز قدرت و نهايتسز حكمتيله معنوى عالمده، معنوى هواده چوق معنوى ألكتريقلرى، معنوى راديولرى سرمش، سرپمش؛ فطرى تلسز تلفونلرده إستخدام ايدييور، چاليشديرييور.
هم ناصلكه بر لامبا يانسه، مقابلندهكى بيڭلر آيينهيه (هر برينه) تام بر لامبا گيرر. عينًا اويله ده، بر يٰس شريف اوقونسه، ميليونلر روحلره هديه ايديلسه، هر برينه تام بر يٰس شريف دوشر.
❊ ❊ ❊
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
قارداشلريمزدن بريسنڭ نماز تسبيحاتنده تكاسل گوسترمسنه بناءً ديدم: نمازدن صوڭرهكى تسبيحاتلر، طريقتِ محمّديهدر (عصم) و ولايتِ أحمديهنڭ (عصم) بر أوراديدر. او نقطهدن أهمّيتى بيوكدر. صوڭره، بو كلمهنڭ حقيقتى بويله إنكشاف ايتدى: ناصلكه رسالته إنقلاب ايدن ولايتِ أحمديه بتون ولايتلرڭ فوقندهدر؛ اويله ده، او ولايتڭ طريقتى و او ولايتِ كبرانڭ أورادِ مخصوصهسى اولان نمازڭ عقبندهكى تسبيحات، او درجه سائر طريقتلرڭ و أورادلرڭ فوقندهدر. بو سرّ دخى شويله إنكشاف ايتدى:
ناصل ذكر دائرهسنده بر مجلسده وياخود ختمِ نقشيهده بر مسجدده بربريله علاقهدار هيئتِ مجموعهده نورانى بر وضعيت حسّ ايديلييور. قلبى هشيار بر ذات، نمازدن صوڭره
﴿سُبْحَانَ اللّٰه ۞ سُبْحَانَ اللّٰه﴾
دييوب تسبيحى چكركن، او دائرۀِ ذكرڭ رئيسى اولان ذاتِ أحمديهنڭ (عصم) مواجههسنده، يوز ميليون، تسبيح ألنده چكدكلرينى معنًا حسّ ايدر؛ او عظمت و علويتله
﴿سُبْحَانَ اللّٰه ۞ سُبْحَانَ اللّٰه ۞ سُبْحَانَ اللّٰه﴾
دير. صوڭره او سرذاكرڭ أمرِ معنويهسيله
﴿اَلْحَمْدُ اللّٰه ۞ اَلْحَمْدُ اللّٰه﴾
ديديگى وقت، او حلقۀِ ذكرڭ و او چوق گنيش بولونان ختمۀِ أحمديهنڭ (عصم) دائرهسنده يوز ميليون مريدلرڭ
﴿اَلْحَمْدُ اللّٰه ۞ اَلْحَمْدُ اللّٰه﴾
لرندن تظاهر ايدن عظمتلى بر حمدى دوشونوب ايچنده
﴿اَلْحَمْدُ اللّٰه﴾
ايله إشتراك ايدر و هكذا...
﴿اَللّٰهُ اَكْبَرُ ۞ اَللّٰهُ اَكْبَرُ﴾
و دعادن صوڭره
﴿لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ ۞ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ ۞ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ﴾
اوتوز اوچ دفعه او طريقتِ أحمديهنڭ (عصم) حلقۀِ ذكرنده و ختمۀِ كبراسنده سابق معنا ايله او إخوانِ طريقتى نظره آلوب، او حلقهنڭ سرذاكرى اولان ذاتِ أحمديه عليه الصلاة والسلامه متوجّه اولوب
﴿اَلْفُ اَلْفِ صَلَاةٍ وَاَلْفُ اَلْفِ سَلَامٍ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ﴾
دير، دييه آڭلادم و حسّ ايتدم و خيالًا گوردم. ديمك تسبيحاتِ صلاتيهنڭ چوق أهمّيتى وار.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! «سبحان اللّٰه»، «الحمد للّٰه»، «اللّٰه أكبر» بو اوچ مقدّس جملهنڭ فائدهلرينى و محلِّ إستعماللرينى ديڭله:
١ - قلبنده حيات بولونان بر إنسان كائناته، عالمه باقاركن إدراكندن عاجز بِالخاصّه شو بوشلقده ياپيلان إلٰهى مانورهلرى گورمكله حيرتلر ايچنده قالير. ايشته بو گبى حيرت و دهشتأنگيز وضعيتلرى آنجق «سبحان اللّٰه» جملهسندن نبعان ايدن ماءِ زلالى ايچمكله او حيرت آتشى سونر.
٢ - عين او إنسان، گورديگى لذيذ نعمتلردن طويديغى ذوقلرى إظهار ايتمكله، «حمد» عنوانى آلتنده إنعامى نعمتده و منعمى إنعامده گورمكله إدامۀِ نعمت و تزييدِ لذّت طلبنده بولونهرق «الحمد للّٰه» جملهسيله نعمتلر دفينهسنى بولان آدم گبى نَفَس آلييور.
٣ - عين او إنسان، مخلوقاتِ عجيبه و حركاتِ غريبهدن عقلنڭ طارتهمديغى و ذهننڭ ايچنه آلامديغى شيلرى گورديگى زمان، «اللّٰه أكبر» ديمكله راحت بولور. يعنى، خالقى داها عظيم و داها بيوكدر. اونلرڭ خلق و تدبيرلرى كنديسنه آغير دگلدر.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! دعالر، توحيد و عبادتڭ أسرارينه نمونهدر. توحيد و عبادتده لازم اولديغى گبى، دعا ايدن كيمسه ده، «قلبنده طولاشان آرزو و ايستكلرينى جنابِ حق ايشيتير» دييوب، قادر اولديغنه إعتقاد ايتمليدر. بو إعتقاد، اللّٰهڭ هر شيئى بيلير و هر شيئه قادر اولديغنى إستلزام ايدر.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! كلمۀِ توحيدڭ تكرار ايله ذكرينه دوام ايتمك، قلبى پك چوق شيلرله باغلايان باغلرى، ايپلرى قيرمق ايچوندر. و نفسڭ طاپاجق درجهده صنم إتّخاذ ايتديگى محبوبلردن يوزينى چويرتمكدر. مع هذا، ذاكر اولان ذاتده بولونان حاسّه و لطيفهلرڭ آيرى آيرى توحيدلرى اولديغنه إشارت اولديغى گبى؛ اونلرڭ ده اونلره مناسب شريكلريله اولان علاقهلرينى كسمك ايچوندر.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! إنسانڭ بر أقرباسنه (مثلا) اوقوديغى بر فاتحۀِ شريفهدن حاصل اولان ثوابده إستفاده ايتمكده، بر ايله بيڭ مساويدر. ناصل كه آغزدن چيقان بر لفظڭ ايشيديلمهسنده، بر جماعت ايله بر فرد بر اولور. چونكه لطيف شيلر مطبعه گبيدر. باصيلان بر كلمهدن بيڭ كلمه چيقار.
و كذا نورانى شيلرده وحدت ايله برابر تكثّر اولديغنه، يعنى بر نورانى شيده بيڭ ثواب بولونديغنه بر إشارتدر.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! نبىِّ ذىشانڭ (عصم) مقامِ محمودى إلٰهى بر مائده و ربّانى بر سفره حكمندهدر. أوت توزيع ايديلن لطفلر، فيضلر، نعمتلر او سفرهدن آقييور. رسولِ ذىشانه (عصم) اوقونان صلواتِ شريفه، او سفرهيه ايديلن دعوته إجابتدر.
و كذا صلواتِ شريفهيى گتيرن آدم ذاتِ پيغمبرىيى (عصم) بر صفتله توصيف ايتديگى زمان، او صفتڭ نرهيه تعلّق ايتديگنى دوشونسون كه، تكرار بتكرار صلوات گتيرمگه مشوّقى اولسون.
❊ ❊ ❊
(مثنوئِ نوريهدن)
نكته
آرقداش! (نَعْبُدُ) دهكى «ن» ڭ إفاده ايتديگى جمع و جماعت، فكرى و قلبى آييق اولان مصلّينڭ نظرنده سطحِ أرضى بر مسجد شكلنه گتيرر. و بتون مؤمنلردن تشكّل ايتمش، شرقدن غربه قدر ديزيلمش صفلرى حاوى او جماعتِ كبرا ايچنده نماز قيلديغنى إخطار ايتديرر.
و كذا (لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ) اولان كلمۀِ ذكريهيى بر إنسان وردِ زبان ايتديگى زمان، زمانى بر حلقۀِ ذكر تخيّل ايتمكله او حلقهنڭ صاغ طرفى اولان ماضى جهتنده أنبيانڭ، صول طرفى اولان إستقبال جهتنده ده أوليانڭ اوطوروب جماعتله ذكر ايتدكلرينى و كنديسى ده او جماعتِ عظما ايچنده بولونهرق شو قبّۀِ مينايى طولديران يوكسك إلٰهى و طاتلى صدالرينه إشتراك ايتديگنى تخيّل ايتسين. قوّۀِ خياليهسى داها كسكين اولانلر ده كائنات مسجدنده بتون مصنوعاتڭ تشكيل ايتدكلرى حلقۀِ ذكرلرينه گيرسين، شو فضايى ولولهلنديرن او صدالرى ديڭلهسين.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! مؤمنلر عبادتلرنده، دعالرنده بربرينه طايانهرق جماعتله قيلدقلرى نماز و سائر عبادتلرنده بيوك بر سرّ واردر كه؛ هر بر فرد، كندى عبادتندن قزانديغى مقداردن پك فضله بر ثواب جماعتدن قزانييور. و هر بر فرد اوتهكيلره دعاجى اولور، شفاعتجى اولور، تزكيهجى اولور، بِالخاصّه پيغمبر عليه الصلاة والسلامه... و كذا هر بر فرد آرقداشلرينڭ سعادتندن ذوق آلير و خلّاقِ كائناته عبوديت ايتمگه و سعادتِ أبديهيه نامزد اولور.
ايشته مؤمنلر آراسنده، جماعتلر سايهسنده حصوله گلن شو علوى، معنوى تعاون و بربرينه يارديملاشمق ايله خلافته حمل، أمانته مظهر اولمقله برابر مخلوقات ايچريسنده مكرّم عنواننى آلمشدر.
❊ ❊ ❊
إعلم أيّها العزيز! توفيقِ إلٰهى رفيقى اولان آدم، طريقت برزخنه گيرمهدن ظاهردن حقيقته گچهبيلير. أوت قرآندن، حقيقتِ طريقتى (طريقتسز) فيض صورتيله گوردم و بر پارچه آلدم. و كذا مقصودِ بِالذّات اولان علملره علومِ آليهيى اوقومقسزين ايصال ايديجى بر يول بولدم.
سريع السير اولان بو زمانڭ أولادينه، قيصه و سلامت بر طريقى إحسان ايتمك، رحمتِ حاكمهنڭ شانندندر.
بديع الزمان سعيد النورسى
❊ ❊ ❊
فهرست
برنجى لمعه
(يونس (عس) حقّندهكى قصّهده؛ حوت، دڭز و گيجهنڭ مدهش وضعيتنه قياسًا، هر إنسان ايچون ده؛ نفسى، دنياسى و إستقبالنڭ ماهيتى، غفلت گوزيله داها مدهش اولديغنى عبرت نظرلرينه گوسترر.)
ايكنجى لمعه
(أهلِ ايمان ايچون مادّى مصيبتلرڭ حكمتلرى و صبر و شكر ايله توكّلڭ أهمّيتنه دائردر.)
اوچنجى لمعه
(بقا ايچون خلق اولونان و بقايه عاشق اولان روحِ إنسانڭ، باقئِ ذو الكماله قارشى مناسبتِ حقيقيهسنه دائردر.)
دردنجى لمعه
(مِنْهَاجُ السُّنَّه رسالهسى اولوب أهلِ شيعه ايله أهلِ سنّت مابيْنندهكى إختلافى و مسئلۀِ إمامتى حلّ و فصل ايدر.
اون يدنجى سوزڭ ايكنجى مقامندهكى مناجات و ايضاحى
اون برنجى لمعه
(مرقات السنّة و ترياق مرض البدعه)
يگرمى آلتنجى سوزدن ذيل
(تزكيۀِٔ نفس و تكاملِ روح حقّنده درت أساسى بيان ايدر.)
اوتوز ايكنجى سوزدن اوچنجى موقف
(تجلّئِ أسماءِ إلٰهيهنڭ تظاهرلرى و دنيا حياتنده سَويلن شيلره اللّٰه نامنه و معناىِ حرفى ايله محبّتڭ دنيا و آخرتدهكى نتيجهلرينه دائردر.)
نقطه (مثنوئِ نوريهدن)
اون طوقوزنجى سوز
(رسالتِ أحمديهيه (عصم) دائردر.)
معجزاتِ أحمديه (عصم) ذيلنڭ بر پارچهسيدر (اون طوقوزنجى مكتوبدن)
اون طوقوزنجى مكتوبدن اون طوقوزنجى نكتهلى إشارت
(رسالتِ أحمديه (عصم) حقّنده)
يدنجى شوعه اولان آيت الكبرا رسالهسنڭ رسالتِ أحمديهدن بحث ايدن اون آلتنجى مرتبهسى
نبوّتِ محمّديه (عصم) حقّنده بر پارچهدر. ( إشارات الإعجازدن)
مثنوئِ نوريهدن پارچهلر
«مؤمنڭ مؤمنه أڭ ايى دعاسى ناصل اولماليدر؟» سؤالنه جوابدر. (يگرمى اوچنجى مكتوبدن)
يگرمى دردنجى مكتوبڭ برنجى ذيلى (دعا حقّنده)
اون دردنجى لمعهنڭ ايكنجى مقامندن آلتنجى سرّ
يگرمى اوچنجى سوزدن بشنجى نقطه
قسطمونى لاحقهسندن پارچهلر
برنجى شوعهدن
(فاتحه و ختمِ قرآنى و دعالرڭ عين آنده، حدسز أهلِ ايمانڭ روحلرينه يتيشمهسنڭ ايضاحى.)
قسطمونى لاحقهسندن
(نمازلرڭ آخرندهكى تسبيحاتڭ أهمّيتى حقّنده)
نكته (مثنوئِ نوريهدن)
❊ ❊ ❊