مبصرات، مأكولات عالملرينى إحاطه ايدن إنساندهكى طويغولر، صانعڭ صفاتِ مطلقهسنى و گنيش شئوناتنى فهم ايتمك ايچوندر.
و كذا خردلهدن داها كوچك قوّۀِ حافظهسنده اويله بر لطيفۀِ مُدْرِكه بيراقيلمشدر كه؛ او خردلهنڭ تضمّن ايتديگى گنيش عالمده، او لطيفه دائمى سير و جولان ايتمكده ايسه ده ساحلنه واصل اولاماز. مع هذا، بعضًا بو بيوك عالم او لطيفهيه او قدر طارلاشير كه، عالم او لطيفهنڭ قارننده بر ذرّه گبى اولور. و او لطيفهيى، بتون سياحت ميدانلريله، مطالعه ايتديگى كتابلريله او خردله دخى يوتار، يرنده اوطورور، قارنى ده آغريماز.
ايشته، إنسانڭ متفاوت مرتبهلرى بو سردن آڭلاشيلير.
أوت بعض إنسانلر ذرّهده بوغولورلر. بعضسنده ده دنيا بوغولور. بعضلر ده، كنديلرينه ويريلن آناختارلردن بريسيله كثرتڭ أڭ گنيش بر عالمنى آچار، فقط ايچنده بوغولور. ساحلِ وحدت و توحيده زورله واصل اولور. ديمك، إنسانڭ سيرِ روحانيسنده چوق طبقهلر واردر. بر طبقهده، إنسانلره حضور و توحيد پك سهولتله نصيب و ميسّر اولور. بر طبقهسنه ده، غفلت و أوهام اويله إستيلا ايدر كه، كثرت ايچنده غرق اولمقله تام معناسيله توحيدى اونوتمش اولور. سقوطى صعود، تدنّىيى ترقّى، جهلِ مركّبى يقين، اويقونڭ صوڭ پردهسنى إنتباه ظن و توهّم ايدن بر قسم مدنيلر ايكنجى طبقهدهكى إنسانلردندر. اونلر، حقائقِ ايمانيهيى درك ايتمكده بدويلرڭ بدويلريدر.
إعلم أيّها العزيز! إسمِ جلال، على الأكثر نوعلرده، كلّياتده تجلّى ايدر. إسمِ جمال ايسه موجوداتڭ جزئياتنه تجلّى ايدر. بو إعتبارله نوعلردهكى جودِ مطلق، جلالڭ تجلّيسيدر. جزئياتڭ نقشلرى، أشخاصڭ گوزللكلرى جمالڭ تجلّياتندندر.