آرقداش! الوهيت، رسالت، آخرت، كائنات آراسنده حقيقتده تلازم واردر. يعنى، بونلردن بريسنڭ وجود و ثبوتى، اوتهكيسنڭ ده وجود و ثبوتنى إستلزام ايدر. بريسنه ايمان، اوتهكيسنه ده ايمانى ايجاب ايتديرر. أوت مثلا، هر بر كلمهسى بر كتابى و هر بر حرفى بر سطرى ايچريسنده طوتان بر كتابڭ، كاتبسز وجودى ممكن دگلدر. كائنات كتابى ده نقّاشِ أزلينڭ وجوبِ وجودينه باغليدر. سرخوش اولميانلر آنجق نقّاشِ أزلىيه ايمان ايتمكله كتابِ كائناته شاهد اولابيليرلر.
و كذا پك چوق صنعت خارقهلرينه و نقش و زينتلرڭ غرائبنه مشتمل اولان بر بنانڭ بانى و صانعسز وجودى ممكن اولماديغى گبى، بو عالمڭ وجودى ده صانعڭ وجودينه تابعدر. ضلالت سرخوشلغيله سرخوش اولميانلر، اونى بونسز تصديق ايدهمزلر.
و كذا دڭز و نهرلرڭ يوزنده، شمسڭ عكسنى گوسترن قبارجقلردهكى گونشڭ پاريلتيسى، شمسڭ وجودينى إنكار ايتمكله ممكن اولماديغى گبى، عقلى بوزوق اولميانلر ايچون، كمالِ إنتظام ايله تحوّل و تجدّد ايدن شو كائناتڭ شهودى، بانى و صانعڭ وجوبِ وجودينڭ تصديقيله اولابيلير. چونكه شو محتشم كائناتى، مشيئت و حكمتيله تأسيس و قضا و قدرينڭ دستورلريله تفصيل و عادتنڭ قانونلريله تنظيم و عنايت و رحمتنڭ ناموسلريله تزيين و أسماء و صفاتنڭ جلوهلريله تنوير ايدن آنجق و آنجق بانى و صانعدر. أوت خالقِ واحد قبول ايديلمديگى تقديرده، كائناتڭ ذرّات و مركّباتى عددنجه صوڭسز إلٰهلرڭ قبولنه مجبوريت حاصل اولور. و عين زمانده، هر بر إلٰهڭ شو كائناتى خلق ايتمگه قادر اولماسى لازمدر. چونكه ذىحياتڭ هر بر جزئيسى، ذوى الحياتڭ كلّنه (يعنى عمومنه) بر فهرستهدر. جزئىيى خلق ايدن، كلّىيى ده خلق ايتمگه قادر اولماليدر...