عجيب بر داهىنڭ «حشر بر مسئلۀِ نقليهدر، عقل بو يولده گيدهمز» ديديگى حشرى أڭ بسيط فهمه ده قبول ايتديرن؛ و حشرڭ بيڭلر نمونهلرينى أرض يوزنده گوسترن؛ و حشرى إقتضا ايدن پك چوق أسماءِ إلٰهيهدن طوت، تا ماهيتِ إنسانيهده دخى حشرى إثبات ايدن بر رسالهدر.
بر قاعدۀِ حسنهنڭ تظاهرى اولارق، هر رسالهنڭ باشنده اولديغى گبى بو رسالهنڭ باشنده ده جنابِ حقّه تحميدات و نبىِّ ذىشانه صلات و سلام واردر. ايمانِ بِاللّٰه، ايمانِ بِالنّبى، ايمانِ بِالحشر و شهودِ كائنات مابيْننده بر إرتباطِ تامّه و تلازمِ قطعيه اولديغندن، بو رساله قيصهجه اولارق «توحيد و رسالت» حقيقتلرندن بحث ايدهرك أساس مسئله اولان مسئلۀِ حشريهيه «لاسيّما»لرله گچمشدر. رسالۀِ نورڭ يگرمى سكزنجى سوزينڭ ايكنجى مقامى اولان بو رساله، يگرمى سنهدر استاديمزڭ ألنه يڭى گچمشدر.
٤ - قطره
بو قطره رسالهسى، بر مقدّمه، بر خاتمه و درت بابدن عبارتدر. مقدّمهده استاديمز، قرق سنه عمرنده، تأليف أيلديگى سنهيه نسبتله اوتوز سنهلك علم سيرنده، درت كلمه ايله درت كلام تحصيل ايتديگنى و بو درت كلمهنڭ برى «معناىِ حرفى»، ايكنجيسى «معناىِ إسمى»، اوچنجيسى «نيّت»، دردنجيسى «نظر» اولديغنى.. درت كلام ايسه، برى «بن كندى كنديمه مالك دگلم»، ايكنجيسى «اَلْمَوْتُ حقٌّ»، اوچنجيسى «ربّى وَاحِدٌ»، دردنجيسى «أنانڭ بر نقطۀِ سودا و بر واحدِ قياسى» اولديغنى سويلهيور. بو رساله (اَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ) حقيقتنى، برنجى باب اولارق، كائنات أركانندن هر بر ركن أللى بش كلّى و غايت ظاهر لسانله إثبات ايدييور.