بيلمك گركدر. يوقسه او حاله مغلوب اولوب، نَعُوذُ بِاللّٰه، او حقائقِ محكمهيه قارشى إنكار و تكذيبى إشمام ايدهجك بر وضعيت، علامتِ سقوطدر!
الحاصل:
دائرۀِ شريعتڭ خارجنده بولونان أهلِ طريقت ايكى قسمدر:
بر قسمى: (سابقًا گچديگى گبى) يا حاله، إستغراقه، جذبهيه و سكره مغلوب اولوب ويا تكليفى ديڭلهمهين ويا إختيارى ايشيتمهين لطيفهلرڭ محكومى اولوب، دائرۀِ شريعتڭ خارجنه چيقييور. فقط او چيقمق، أحكامِ شريعتى بگنمهمكدن ويا ايستهمهمكدن دگل؛ بلكه مجبوريتله إختيارسز ترك ايدييور. بو قسم أهلِ ولايت وار. هم مهمّ وليلر، بونلرڭ ايچنده موقّةً بولونمش. حتّى بو نوعدن؛ دگل يالڭز دائرۀِ شريعتدن، بلكه دائرۀِ إسلاميت خارجنده بولونديغنى بعض محقّقينِ أوليا حكم ايتمشلر. فقط بر شرطله: محمّد عليه الصلاة والسلامڭ گتيرديگى أحكامڭ هيچ برينى تكذيب ايتمهمكدر. بلكه، يا دوشونمييور ويا متوجّه اولامييور وياخود بيلهمييور و بيلمييور. بيلسه، قبول ايتمسه اولماز!
ايكنجى قسم ايسه: طريقت و حقيقتڭ پارلاق أذواقلرينه قاپيلوب، مذاقندن چوق يوكسك اولان حقائقِ شريعتڭ درجۀِ ذوقنه يتيشهمديگى ايچون؛ ذوقسز، رسمى بر شى تلقّى ايدوب، اوڭا قارشى لاقيد قالير. گيت گيده، شريعتى ظاهرى بر قشر ظن ايدر. بولديغى حقيقتى، أساس و مقصود تلقّى ايدر. «بن اونى بولدم، او بڭا يتر.» دير، أحكامِ شريعته مخالف حركت ايدر. بو قسمدن عقلى باشنده اولانلر مسؤلدرلر، سقوط ايدييورلر، بلكه قسمًا شيطانه مسخره اولويورلر.
دردنجى نكته:
أهلِ ضلالت و بدعت فرقهلرندن بر قسم ذاتلر، اُمّت نظرنده مقبول اولويورلر. عينًا اونلر گبى ذاتلر وار؛ ظاهرى هيچ بر فرق يوقكن، اُمّت ردّ ايدييور. بونده حيرت ايدييوردم. مثلا: معتزله مذهبنده زمخشرى گبى، إعتزالده