ذوقى آرار و وحشتى إزاله ايدهجك بر انسيتى تحرّى ايدر. مدنيتِ إنسانيه نتيجهسندهكى إجتماعاتِ انسيتكارانه، اون إنسانده بر ايكيسنه موقّت اولارق، بلكه غفلتكارانه و سرخوشجهسنه بر اُنسيت و بر الفت و بر تسلّى ويرر. فقط يوزده سكسانى يا طاغلرده، درهلرده منفرد ياشايور، يا دردِ معيشت اونى هجرا كوشهلره سَوق ايدييور، يا مصيبتلر و إختيارلق گبى آخرتى دوشونديرن واسطهلر جهتيله إنسانلرڭ جماعتلرندن گلن اُنسيتدن محرومدرلر. او حال اونلره اُنسيت ويروب تسلّى ايتمز.
ايشته بويلهلرڭ حقيقى تسلّيسى و جدّى انسيتى و طاتلى ذوقى؛ ذكر و فكر واسطهسيله قلبى ايشلتمك، او هجرا كوشهلرده، او وحشتلى طاغ و صيقنتيلى درهلرده قلبنه متوجّه اولوب «اللّٰه!» دييهرك قلبى ايله اُنسيت ايدوب، او اُنسيت ايله، أطرافنده وحشتله اوڭا باقان أشيايى انسيتكارانه تبسّم وضعيتنده دوشونوب، «ذكر ايتديگم خالقمڭ حدسز عبادى هر طرفده بولونديغى گبى، بو وحشتگاهمده ده چوقدرلر. بن يالڭز دگلم، توحّش معناسزدر.» دييهرك، ايمانلى بر حياتدن انسيتلى بر ذوق آلير. سعادتِ حياتيه معناسنى آڭلار، اللّٰهه شكر ايدر.
اوچنجى تلويح:
ولايت، بر حجّتِ رسالتدر؛ طريقت، بر برهانِ شريعتدر. چونكه رسالتڭ تبليغ ايتديگى حقائقِ ايمانيهيى، ولايت بر نوع شهودِ قلبى و ذوقِ روحانى ايله عين اليقين درجهسنده گورور، تصديق ايدر. اونڭ تصديقى، رسالتڭ حقّانيتنه قطعى بر حجّتدر. شريعت درس ويرديگى أحكامڭ حقائقنى، طريقت ذوقيله، كشفى ايله و اوندن إستفادهسيله و إستفاضهسيله او أحكامِ شريعتڭ حق اولديغنه و حقدن گلديگنه بر برهانِ باهردر. أوت ناصلكه ولايت و طريقت، رسالت و شريعتڭ حجّتى و دليليدر؛ اويله ده إسلاميتڭ بر سرِّ كمالى و مدارِ أنوارى و إنسانيتڭ إسلاميت سرّيله بر معدنِ ترقّياتى و بر منبعِ تفيّضاتيدر.