İçeriğe atla
لمعه‌لر
يگرمى سكزنجى لمعه · Sayfa 656

هم مثلا: متعدّد دولتلر و آيرى آيرى پاى‌تختلرى بولونان حكومتلرڭ بعضًا اولويور كه، مستملكات جهتيله ويا إمتيازات حيثيتيله ويا تجارتلر مناسبتيله بر تك مملكتده آيرى آيرى حاكميتلكلرى بولونور. رعيت و ملّت بر اولديغى حالده، هر بر حكومت، كندى إمتيازى جهتيله، او رعيتله مناسبتداردر. بربرندن چوق اوزاق او حكومتلرڭ معاملاتى، بربرينه تماس ايدييور. هر خانه‌ده بربرينه ياقينلاشييور و هر آدمده إشتراكلرى اولويور. جزئى مسئله‌لرى، تماس نقطه‌لرنده‌كى جزئى بر دائره‌ده گورولور. يوقسه هر جزئى بر مسئله، دائرۀِ كلّيه‌دن آلينمييور، فقط او جزئى مسئله‌لردن بحث ايديلديگى زمان، طوغريدن طوغرى‌يه دائرۀِ كلّيه‌نڭ قانونيله اولديغى جهتيله دائرۀِ كلّيه‌دن آلينييور گبى و او دائره‌ده مدارِ بحث اولونمش بر مسئله شكلى ويريلير طرزده إفاده ايديلير.

ايشته بو ايكى تمثيل گبى، سماوات مملكتى، پاى‌تخت و مركز إعتباريله غايت اوزاق اولديغى حالده، أرض مملكتنده إنسانلرڭ قلبلرينه اوزانمش معنوى تلفونلرى اولديغى گبى، سماوات عالمى، يالڭز عالمِ جسمانى‌يه باقمييور؛ بلكه عالمِ أرواحى و عالمِ ملكوتى تضمّن ايتديگندن، بر جهتده پرده آلتنده عالمِ شهادتى إحاطه ايتمشدر. هم عالمِ باقيدن و دارِ بقادن اولان جنّت دخى، حدسز اوزاقلغيله برابر، ينه او دائرۀِ تصرّفاتى، پردۀِ شهادت آلتنده، هر طرفده نورانى بر صورتده اوزانمش، ياييلمش. صانعِ حكيمِ ذو الجلالڭ حكمتيله، قدرتيله، ناصلكه إنسانڭ باشنده يرلشديرديگى طويغولرينڭ مركزلرى آيرى آيرى اولديغى حالده، هر برى عموم او وجوده، او جسمه حكم ايدييور و دائرۀِ تصرّفنه آلابيلييور.

اويله ده؛ بو إنسانِ أكبر اولان كائنات دخى، متداخل و بربرى ايچنده بولونان دائره‌لر گبى، بيڭلر عالملرى إحتوا ايدييور. اونلرده جريان ايدن أحوالڭ و حادثه‌لرڭ كلّى و جزئيتى و خصوصيتى و عظمتى جهتيله مدارِ نظر اولور، يعنى او جزءلر،