عالمِ مثالڭ وجودينه قطعى دليل و نمونه، قوّۀِ خياليهدر (حاشيه) و كائناتدهكى روحانيلرڭ بر دليلِ وجودى و نمونهسى، إنساندهكى قوّهلردر و لطيفهلردر و هكذا... إنسان، كوچك بر مقياسده، كائناتدهكى حقائقِ ايمانيهيى شهود درجهسنده گوسترهبيلير.
ايشته إنسانڭ مذكور وظيفهلر گبى چوق مهمّ خدمتلرى وار. جمالِ باقىيه آيينهدر، كمالِ سرمدىيه دلاّلِ مظهردر و رحمتِ أبديهيه محتاجِ متشكّردر. مادام جمال، كمال، رحمت باقيدرلر و سرمديدرلر؛ ألبته او جمالِ باقينڭ آيينۀِ مشتاقى و او كمالِ سرمدينڭ دلاّلِ عاشقى و او رحمتِ أبديهنڭ محتاجِ متشكّرى اولان إنسان، باقى قالمق ايچون، بر دارِ بقايه گيرهجك و او باقيلره رفاقت ايچون أبده گيدهجك و او أبدى جمال و او سرمدى كمال و دائمى رحمته، أبد الآبادده رفاقت ايتمك گركدر، لازمدر.
چونكه أبدى بر جمال، فانى بر مشتاقه و زائل بر دوسته راضى اولماز. چونكه جمال، كندينى سَوْديگى ايچون، سومسنه مقابل محبّت ايستر. زوال و فنا ايسه، او محبّتى عداوته قلب ايدر، چويرر. أگر إنسان أبده گيدوب باقى قالمازسه، فطرتندهكى جمالِ سرمدىيه قارشى اولان أساسلى محبّت يرينه عداوت بولونهجقدر. اوننجى سوزڭ حاشيهسنده بيان ايديلديگى گبى: بر زمان بر دنيا
___
(حاشيه): أوت ناصلكه إنسانڭ عناصرلرى، كائناتڭ عنصرلرندن؛ و كميكلرى، طاش و قيالرندن؛ و صاچلرى نبات و أشجارندن؛ و بدننده جريان ايدن قان و گوزندن، قولاغندن، بورنندن و آغزندن آقان آيرى آيرى صولرى، أرضڭ چشمهلرندن و معدنى صولرندن خبر ويرييورلر، دلالت ايدوب اونلره إشارت ايدييورلر. عينًا اويله ده؛ إنسانڭ روحى عالمِ أرواحدن و حافظهلرى لوحِ محفوظدن و قوّۀِ خياليهلرى عالمِ مثالدن.. و هكذا هر بر جهازى بر عالمدن خبر ويرييورلر. و اونلرڭ وجودلرينه قطعى شهادت ايدرلر.