محتشم قصرلرى كمالِ إنتظامله طورديروب سياحت ايتديرن بر ذاتڭ قيّوميت إقتدارى، او هوادهكى سرايلرڭ ثبات و نظام و دواملرى ايله ئولچولور.. اويله ده: او ذاتِ قيّومِ ذو الجلالڭ مادّۀِ أثيريه ايچنده حدسز أجرامِ سماويهيه نهايت درجهده إنتظام و ميزان ايچنده سرِّ قيّوميتله بر قيام، بر بقا، بر دوام ويرهرك، بعضسى كُرۀِ أرضدن بيڭ و بر قسمى بر ميليون دفعه بيوك ميليونلرله عظيم كرهلرى ديركسز، إستنادسز، بوشلقده طورديرمقله برابر، هر برينى بر وظيفه ايله توظيف ايدوب غايت محتشم بر اوردو شكلنده «أمرِ كُنْ فَيَكُون»دن گلن فرمانلره كمالِ إنقيادله إطاعت ايتديرمسى، إسمِ قيّومڭ أعظمى جلوهسنه بر ئولچو اولديغى گبى، هر بر موجودڭ ذرّهلرى دخى، ييلديزلر گبى سرِّ قيّوميتله قائم و او سرّ ايله بقا و دوام ايدييورلر. أوت بر ذىحياتڭ جسدندهكى ذرّهلرڭ هر بر أعضايه مخصوص بر هيئت ايله كومه كومه طوپلانوب طاغيلمادقلرى و سيل گبى آقان عنصرلرڭ فورطنهلرى ايچنده وضعيتلرينى محافظه ايدوب طاغيلماملرى و منتظمًا طورمالرى، بِالبداهه كندى كنديلرندن اولمايوب، بلكه سرِّ قيّوميتله اولديغندن؛ هر بر جسد منتظم بر طابور، هر بر نوع منتظم بر اوردو حكمنده اولارق بتون ذىحيات و مركّباتڭ زمين يوزنده و ييلديزلرڭ فضا عالمنده طورمالرى و گزمهلرى گبى، بو ذرّهلر دخى حدسز ديللريله سرِّ قيّوميتى إعلان ايدرلر.
ايكنجى مسئله:
أشيانڭ سرِّ قيّوميتله مناسبتدار فائدهلرينڭ و حكمتلرينڭ بر قسمنه إشارت ايتمگى، بو مقام إقتضا ايدييور.
أوت هر شيئڭ حكمتِ وجودى و غايۀِ فطرتى و فائدۀِ خلقتى و نتيجۀِ حياتى اوچر نوعدر:
برنجى نوع، كندينه و إنسانه و إنسانڭ مصلحتلرينه باقار.