گوزل زينتى.. هم سرِّ وحدتى.. هم رابطۀِ إتّحادى.. هم كمالاتنڭ منشئى.. هم صنعت و ماهيتجه أڭ خارقه بر ذىروحى.. هم أڭ كوچك بر مخلوقى بر كائنات حكمنه گتيرن معجزهكار بر حقيقتى.. هم گويا كائناتڭ كوچك بر ذىحياتده يرلشمهسنه وسيله اولويور گبى؛ قوجه كائناتڭ بر نوع فهرستهسنى او ذىحياتده گوسترمكله برابر، او ذىحياتى أكثر موجوداتله مناسبتدار و كوچك بر كائنات حكمنه گتيرن أڭ خارقه بر معجزۀِ قدرتدر. هم أڭ بيوك بر كلّ قدر (حيات ايله) كوچك بر جزئى بيولتن و بر فردى دخى كلّى گبى بر عالم حكمنه گتيرن و ربوبيت جهتنده كائناتى تجزّى و إشتراكى و إنقسامى قبول ايتمز بر كلّ و بر كلّى حكمنده گوسترن فوق العاده خارقه بر صنعتِ إلٰهيهدر. هم كائناتڭ ماهيتلرى ايچنده ذاتِ حىّ قيّومڭ وجوبِ وجودينه و وحدتنه و أحديتنه شهادت ايدن برهانلرڭ أڭ پارلاغى، أڭ قطعيسى و أڭ مكمّلى.. هم مصنوعاتِ إلٰهيه ايچنده أڭ خفيسى و أڭ ظاهرى، أڭ قيمتدارى و أڭ اوجوزى، أڭ نزيهى و أڭ پارلاق و أڭ معنيدار بر نقشِ صنعتِ ربّانيهدر. هم سائر موجوداتى كندينه خادم ايتديرن نازنين، نازدار، نازك بر جلوۀِ رحمتِ رحمانيهدر. هم شئوناتِ إلٰهيهنڭ غايت جامع بر آيينهسيدر. هم رحمٰن، رزّاق، رحيم، كريم، حكيم گبى چوق أسماءِ حسنىنڭ جلوهلرينى جامع و رزق، حكمت، عنايت، رحمت گبى چوق حقيقتلرى كندينه تابع ايدن و گورمك و ايشيتمك و حسّ ايتمك گبى عموم طويغولرڭ منشئى، معدنى بر أعجوبۀِ خلقتِ ربّانيهدر. هم حيات، بو كائناتڭ تزگاهِ أعظمنده اويله بر إستحاله ماكينهسيدر كه، متماديًا هر طرفده تصفيه ياپييور، تميزلنديرييور، ترقّى ويرييور، نورلانديرييور.. و ذرّات قافلهلرينه، گويا حياتڭ يوواسى اولان جسدى او ذرّهلره وظيفه گورمك، نورلانمق، تعليمات ياپمق ايچون بر مسافرخانه، بر مكتب، بر قشلهدر. عادتا ذاتِ حىّ و محيى، بو ماكينۀِ حيات واسطهسيله؛ بو قراڭلقلى و فانى و سفلى اولان عالمِ دنيايى لطيفلشديرييور، ايشيقلانديرييور، بر نوع بقا