İçeriğe atla
لمعه‌لر
اوتوزنجى لمعه · Sayfa 778

قرآنِ معجز البيان دخى، غايت حرارتله و شدّتله و پك چوق تكرار ايله توحيدى گوستروب؛ شركى، إشتراكى عظيم تهديدلرله ردّ ايدييور.

ايشته ربوبيتده‌كى حاكميتِ إلٰهيه، توحيد و وحدتى قطعى بر صورتده إقتضا ايتديگى و غايت قوّتلى بر داعى‌يى و غايت شدّتلى بر مقتضى‌يى گوسترديگى گبى، كائنات يوزنده‌كى نهايت درجه‌ده مكمّل و مجموعِ كائناتدن، ييلديزلردن طوت تا نباتات، حيوانات، معادن.. تا جزئيات و أفراده و ذرّه‌لره قدر گورونن إنتظامِ أكمل و إنسجامِ أجمل؛ او فرديته، او وحدته هيچ بر جهتله شبهه گتيرمز بر شاهدِ عادل، بر برهانِ باهردر. چونكه غيرڭ مداخله‌سى اولسه، بو غايت حسّاس نظام و إنتظام و موازنۀِ كائنات ألبته بوزولاجقدى و إنتظامسزلق أثرى گورونه‌جكدى.

﴿لَوْ كَانَ فٖيهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَ﴾

آيتنڭ سرّيله، بو خارقه مكمّل نظامِ كائنات قاريشه‌جقدى و فساده گيره‌جكدى. حالبوكه

﴿فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُورٍ﴾

آيتيله ذرّاتدن تا سيّاراته، فرشدن تا عرشه قدر هيچ بر جهتله قصور و نقصان و مشوّشيت أثرى گورولمديگندن، غايت پارلاق بر صورتده، بو نظامِ كائنات و شو إنتظامِ مخلوقات و شو موازنۀِ موجودات، إسمِ فردڭ جلوۀِ أعظمنى گوستروب وحدته شهادت ايدر. هم جلوۀِ أحديت سرّيله، أڭ كوچك بر ذى‌حيات مخلوق، كائناتڭ بر مثالِ مصغّره‌سى و كوچك بر فهرسته‌سى حكمنده اولديغندن؛ او تك ذى‌حياته صاحب چيقان، بتون كائناتى قبضۀِ تصرّفنده طوتان ذات اولابيلير. و بر چكردك، خلقتجه بر آغاجدن گرى اولماديغى؛ و بر آغاج، كوچك بر كائنات حكمنده اولديغى.. هر بر ذى‌حيات دخى، كوچك بر كائنات و كوچك بر عالم حكمنده اولديغندن؛ بو سرِّ أحديت جلوه‌سى، شرك و إشتراكى محال درجه‌سنه گتيرييور.