اوچنجى نقطه:

أگر بتون أشيا، بر ذاتِ فردِ واحده ويريلسه، بر تك شى گبى قولاى اولماسنه؛ أگر أسبابه و طبيعته حواله ايديلسه، بر تك شيئڭ وجودى، عموم أشيا قدر مشكلاتلى اولديغنه إشارت ايدن، باشقه رساله‌لرده ايضاح ايديلن ايكى اوچ تمثيلى، مختصرًا بيان ايده‌جگز.

مثلا: بر ضابطه، بيڭ نفره عائد وضعيت و إداره حواله ايديلسه و بر نفر ده اون ضابطڭ إداره‌سنه ويريلسه.. او بر نفرڭ إداره‌سى، بر طابورڭ إداره‌سندن اون درجه داها مشكلاتلى اولور. چونكه اوڭا أمر ايدنلر، بربرينه مانع اولورلر. بر كشماكش ايله او نفر هيچ بر إستراحت يوزينى گورميه‌جك. هم بر طابوردن مطلوب وضعيت و نتيجه، بر تك ضابطه حواله ايديلسه؛ كلفتسز، قولايجه او نتيجه‌يى إستحصال ايدر و او وضعيتى ويره‌بيلير. أگر او وضعيتى آلمايى و او نتيجه‌يى إستحصال ايتمه‌يى، او طابورده‌كى باشسز، آمرسز، چاوشسز نفراته حواله ايديلسه، او مطلوب وضعيتى و نتيجه‌يى آلمق ايچون چوق قاريشيقلق ايچنده مناقشه‌لرله آنجق ناقص بر صورتى، مشكلاتله تحصيل ايديله‌بيلير.

ايكنجى تمثيل: مثلا آياصوفيه گبى قبّه‌لى بر جامعڭ قبّه‌سنده‌كى طاشلرينى طورديرمق وضعيتى و معلّقده طورديرماسى بر اوسته‌يه ويريلسه، او وضعيتى اونلره قولايجه ويره‌بيلير. أگر او وضعيته گيرمه‌سى، طاشلره حواله ايديلسه، هر بر طاش عموم طاشلره هم حاكمِ مطلق، هم محكومِ مطلق اولمق لازم گلير. تا كه، بربرينه باش باشه ويروب، معلّقده طوره‌بيلسينلر. او حالده او اوسته‌نڭ قولايجه گورديگى ايشنى گورمك ايچون يوز اوسته قدر، يوز درجه ايشندن داها زياده ايشلر گوروله‌جك، صوڭره او وضعيتلر آلينه‌جق.

اوچنجى تمثيل: مثلا كُرۀِ أرض، ذاتِ فردِ واحدڭ بر مأمورى، بر نفرى اولديغندن، يالڭز او بر تك نفر، او تك ذاتڭ تك أمرينى ديڭله‌ديگى ايچون،