دوامسزدر.» حتّى خالص محبّت، فطرتِ إنسانيهده و عموم والدهلرده درج ايديلمشدر. ايشته بو خالص محبّته تام معناسيله والدهلرڭ شفقتلرى مظهردر. والدهلر او سرِّ شفقت ايله، أولادلرينه قارشى محبّتلرينه بر مكافات، بر رشوت ايستهمدكلرينه و طلب ايتمدكلرينه دليل؛ روحنى، بلكه سعادتِ اُخرويهسنى ده اونلر ايچون فدا ايتمهلريدر. طاووغڭ بتون سرمايهسى كندى حياتى ايكن، ياوروسنى ايتڭ آغزندن قورتارمق ايچون (خسروڭ مشاهدهسيله) قفاسنى ايته قاپديرر.
دردنجى مسئله:
أسبابِ ظاهريه أليله گلن نعمتلرى، او أسباب حسابنه آلمامق گركدر. أگر او سبب إختيار صاحبى دگلسه (مثلا حيوان و آغاج گبى) طوغريدن طوغرىيه جنابِ حق حسابنه ويرر. مادام او، لسانِ حال ايله بسم اللّٰه دير، سڭا ويرر. سن ده اللّٰه حسابنه اولارق بسم اللّٰه دى، آل. أگر او سبب إختيار صاحبى ايسه؛ او بسم اللّٰه ديمهلى، صوڭره اوندن آل، يوقسه آلمه. چونكه
﴿وَلَا تَاْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ﴾
آيتنڭ معناىِ صريحندن باشقه بر معناىِ إشاريسى شودر كه: «منعمِ حقيقىيى خاطره گتيرمهين و اونڭ ناميله ويريلمهين نعمتى ييمهيڭز!» ديمكدر. او حالده هم ويرن بسم اللّٰه ديمهلى، هم آلان بسم اللّٰه ديمهلى. أگر او بسم اللّٰه ديمييور فقط سن ده آلمغه محتاج ايسهڭ؛ سن بسم اللّٰه دى، اونڭ باشى اوستنده رحمتِ إلٰهيهنڭ ألنى گور، شكر ايله اوپ، اوندن آل. يعنى نعمتدن إنعامه باق، إنعامدن منعمِ حقيقىيى دوشون. بو دوشونمك بر شكردر. صوڭره او ظاهرى واسطهيه ايسترسهڭ دعا ايت. چونكه او نعمت اونڭ أليله سزه گوندرلدى.
أسبابِ ظاهريهيى پرستش ايدنلرى آلداتان؛ ايكى شيئڭ برابر گلمهسى ويا بولونماسيدر كه، «إقتران» تعبير ايديلير، بربرينه علّت ظن ايتمهلريدر. هم بر شيئڭ