أڭ مهمّ حقيقت، رحمت و حياتدر؛ ياغمور، حياته منشأ و مدارِ رحمت، بلكه عينِ رحمتدر. ألبته وسائط پرده اولميهجق. قاعده و يكنسقلق دخى، مشيئتِ خاصّۀِ إلٰهيهيى ستر ايتميهجك؛ تا كه هر وقت، هركس، هر شيده شكر و عبوديته و سؤال و دعايه مجبور اولسون. أگر بر قاعده داخلنده اولسه ايدى، او قاعدهيه گووهنوب شكر و رجا قپوسى قپانيردى. گونشڭ طلوعنده نه قدر منفعتلر اولديغى معلومدر. حالبوكه مطّرد بر قاعدهيه تابع اولديغندن، گونشڭ چيقماسى ايچون دعا ايديلمييور و چيقماسنه دائر شكر ياپيلمييور. و علمِ بشرى او قاعدهنڭ يوليله يارين گونشڭ چيقهجغنى بيلديگى ايچون، غائبدن صاييلمييور. فقط ياغمورڭ جزئياتى بر قاعدهيه تابع اولماديغى ايچون، هر وقت إنسانلر رجا و دعا ايله درگاهِ إلٰهيهيه إلتجايه مجبور اولويورلر. و علمِ بشرى، وقتِ نزولنى تعيين ايدهمديگى ايچون، صِرف خزينۀِ رحمتدن بر نعمتِ خاصّه تلقّى ايدوب حقيقى شكر ايدييورلر.
ايشته بو آيت، بو نقطۀِ نظردن ياغمورڭ وقتِ نزولنى، مغيباتِ خمسهيه إدخال ايدييور. رصدخانهلردهكى آلَتله، بر ياغمورڭ مقدّماتنى حسّ ايدوب وقتنى تعيين ايتمك، غائبى بيلمك دگل، بلكه غائبدن چيقوب عالمِ شهادته تقرّبى وقتنده بعض مقدّماتنه إطّلاع صورتنده بيلمكدر. ناصل، أڭ خفى امورِ غيبيه وقوعه گلدكده وياخود وقوعه ياقين اولدقدن صوڭره حسِّ قبل الوقوعڭ بر نوعيله بيلينير. او، غيبى بيلمك دگل؛ بلكه او، موجودى ويا مقرّب الوجودى بيلمكدر. حتّى بن كندى أعصابمده بر حسّاسيت جهتيله يگرمى درت ساعت أوّل، گلهجك ياغمورى بعضًا حسّ ايدييورم. ديمك ياغمورڭ مقدّماتى، مباديلرى وار. او مباديلر، رطوبت نوعندن كندينى گوسترييور، آرقهسندن ياغمورڭ گلديگنى بيلديرييور. بو حال، عينًا قاعده گبى، علمِ بشرڭ غائبدن چيقوب داها شهادته گيرمهين اموره وصوله بر وسيله اولور. فقط داها عالمِ شهادته آياق باصميان و