ألم ويرر. دوشونمك ايسه او ألمى دشييور، تأسّف آقيتيور. أسكى حياتنده گچيرديگى موقّت آلامڭ زوالندن نشئت ايدن معنوى و دائمى لذّت، «الحمد لِلّٰه» ديديرتير. بو فطرى حالتله برابر، مصيبتلرڭ نتيجهسى اولان ثواب و مكافاتِ اُخرويه و قيصه عمرى، مصيبت واسطهسيله اوزون بر عمر حكمنه گچمهسنى دوشونسه صبردن زياده، شكر ايدر. «اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ سِوَى الْكُفْرِ وَالضَّلَالِ» ديمسى إقتضا ايدر. مشهور بر سوز وار كه: «مصيبت زمانى اوزوندر.» أوت مصيبت زمانى اوزوندر. فقط عُرفِ ناسده ظن ايديلديگى گبى صيقنتيلى اولديغندن اوزون دگل، بلكه اوزون بر عمر گبى حياتى نتيجهلر ويرديگى ايچون اوزوندر.
دردنجى نكته:
يگرمى برنجى سوزڭ برنجى مقامنده بيان ايديلديگى گبى: جنابِ حقّڭ إنسانه ويرديگى صبر قوّتنى أوهام يولنده طاغيتمازسه، هر مصيبته قارشى كافى گلهبيلير. فقط وهمڭ تحكّميله و إنسانڭ غفلتيله و فانى حياتى باقى توهّم ايتمهسيله، صبر قوّتنى ماضى و مستقبله طاغيتوب حالِ حاضردهكى مصيبته قارشى صبرى كافى گلمز، شكوايه باشلار. عادتا (حاشا) جنابِ حقّى إنسانلره شكوا ايدر. هم چوق حقسز بر صورتده و ديوانهجهسنه شكوا ايدوب صبرسزلق گوسترر. چونكه گچمش هر بر گون، مصيبت ايسه زحمتى گيتمش، راحتى قالمش؛ ألمى گيتمش، زوالندهكى لذّت قالمش؛ صيقنتيسى گچمش، ثوابى قالمش. بوندن شكوا دگل، بلكه متلذّذانه شكر ايتمك لازم گلير. اونلره كوسمك دگل، بِالعكس محبّت ايتمك گركدر. اونڭ او گچمش فانى عمرى، مصيبت واسطهسيله باقى و مسعود بر نوع عمر حكمنه گچر. اونلردهكى آلامى وهم ايله دوشونوب بر قسم صبرينى اونلره قارشى طاغيتمق، ديوانهلكدر. امّا گلهجك گونلر ايسه مادام داها گلمهمشلر؛ ايچلرنده چكهجگى خستهلق ويا مصيبتى شيمديدن