İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 208

گوزللك گبى غيرِ متناهى أحوال و كيفيتلرى قبول ايتمكده مساويدرلر. يعنى بر ذرّه‌نڭ، بيڭ كيفيتى قبول ايتمگه قابليتى واردر؛ و بر حالت، بيڭلرجه ذرّه‌لره حال اولابيلير. بناءً عليه گوزللك گبى بر صفت، بيڭلرجه ذرّه‌لره و طولاييسيله جسملره صفت اولابيلديگى حالده، او قدر إمكانات و إحتماللر ايچنده معيّن بر جسمه تعيين ايديلديگى زمان؛ هر حالده بر قصد ايله، بر حكمت آلتنده، بر ذاتڭ إراده و تخصيصيله، بيڭلرجه جسملر آراسنده او جسم، او صفته موصوف قيلنمشدر.

(لَكُمْ) : بو (ل) إختصاص ايچون دگلدر، آنجق سببيتى إفاده ايدييور. يعنى أرضڭ تفريشنه سبب يعنى وسيله، إنساندر. بو مسافرخانه‌ده‌كى ضيافت اونڭ نامنه ويريلدى. فقط إستفاده، إنسانلره مخصوص و منحصر دگلدر. اويله ايسه إنسانلرڭ إحتياجندن، إستفاده‌سندن فضله قالانه عبث دينيله‌مز.

(فِرَاشًا) : بو تعبير، غريب بر نكتۀِ بلاغته إشارتدر. چونكه أرضڭ ثقلتندن طولايى صويه باتوب غيب اولماسى طبيعتنڭ ايجاباتندن اولديغى حالده، جنابِ حق مرحمتيله بر قسمنى طيشاريده بيراقه‌رق، إنسانلر ايچون بر مسكن و نعمتلرينه بر مائده، يعنى بر سفره اولمق اوزره تفريش ايتمشدر. و كذا «فراش» تعبيرندن آڭلاشيلييور كه: أرض، بر خانه‌نڭ طبانى گبى إنسان و حيوانلره فرش و بسط ايديلمشدر. اويله ايسه أرضده‌كى نباتات و حيوانات، خانه‌ده‌كى أفرادِ عائله ايله أرزاق و سائره گبى لوازمِ بيتيه حكمنده‌در. و كذا «فراش» تعبيرندن آڭلاشيلييور كه، أرض طاش گبى قاتى و سرت دگلدر كه قابلِ سكنا اولماسين و صو گبى مايع ده دگلدر كه، زراعت و إستفاده‌يه قابل اولماسين. بلكه اورته بر وضعيتده ياپيلمشدر كه، هم مسكن، هم مزرعه اولسون. بو ايكى فائده‌نڭ تحتِ تأمينه آلينمه‌سى، ألبته و ألبته بر مقصد، بر حكمت و بر نظام ايله اولابيلير.