İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 167

مفسّر عنواننى طاشييان بعض آدملر ياغمور و سائره گبى ياغان شيلرڭ سمانڭ جِرمندن ياغديغنه ذهاب ايتمشدر و قوجه‌مان بر دڭزڭ ده سماده بولونديغنى علاوه ايتمشدر. اونلرى بو ذهابه سَوق ايدن قرآنِ كريمڭ بر قاچ يرنده (مِنَ السَّمَٓاءِ) كلمه‌سنڭ بولونماسيدر. حالبوكه أصحابِ تحقيق و أربابِ بلاغتجه أڭ اويغون معنا، (مِنْ) ايله (سَمَٓاءِ) آراسنده (جِهَةِ) لفظنڭ تقديريله؛ ياغمورلرڭ سما جِرمندن دگل، سما جهتندن نازل اولديغنه حكم ايتمكدر.

مع هذا سما كلمه‌سنڭ يوقاريده بولونان هر شيئه إطلاق ايديله‌بيلديگنه بناءً، بولوطه ده سما دينيله‌بيلير. و بولوط ده سما كلمه‌سنڭ شمولنه داخلدر.

بو مقامڭ تحقيقى شويله ايضاح ايديله‌بيلير: أگر قدرتِ إلٰهيه‌نڭ عظمتنه باقيليرسه، جهتلر هپ بردر. هانگى جهتدن و هانگى شيدن اولورسه اولسون ياغمورڭ ياغماسى ممكندر. أگر حكمتِ إلٰهيه‌يه باقيليرسه ياغمورڭ نزولى آنجق كُرۀِ هوائيه‌ده منتشر و كُرۀِ هوائيه‌نڭ اونده بر جزئنى تشكيل ايدن بخارِ مائينڭ تكاثفندن حصوله گلييور.

زيرا حكمتِ إلٰهيه بتون أشياده أڭ گوزل بر نظام تأسيس ايتمشدر. بو نظام أشياده‌كى موازنۀِ عموميه‌نڭ محافظه‌سنه خدمت ايدر. بو موازنه‌نڭ محافظه‌سى ده أڭ ياقين، قولاى، قيصه يوللرى ترجيح ايتمگه باقار.

ياغمور مسئله‌سى حقّنده أڭ قيصه يول شويله تعريف ايديله‌بيلير:

طبقۀِ هوائيه‌ده منتشر بخارِ مائينڭ ذرّه‌لرينه إرادۀِ إلٰهيه أمر ايتديگى وقت، هر طرفدن «لبّيك» دييه‌رك طوپلانمغه باشلار. و بولوط شكلنده، إرادۀِ إلٰهيه‌يه أمربر اولارق حاضر طورورلر. ينه إرادۀِ إلٰهيه‌نڭ أمرى ايله بر قسم ذرّه‌لر شدّتِ تضييق و