إخطار: باشقه بر سورهده ذكر ايديلن
﴿فَاُولٰٓئِكَ مَعَ الَّذٖينَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيّٖينَ وَالصِّدّٖيقٖينَ وَالشُّهَدَٓاءِ وَالصَّالِحٖينَ﴾
اولان آيتِ كريمه، بورادهكى (اَلَّذٖينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ) آيتِ جليلهسنى بيان ايدر. ذاتًا قرآنڭ بر قسمى، بر قسمنى تفسير ايدر.
سؤال: پيغمبرلرڭ مسلكلرى بربرينه اويمديغى گبى، عبادتلرى ده بربرينه مخالفدر. بونڭ أسبابى نهدر؟
جواب: إعتقاد و عملده، اصول و أحكامِ أساسيهده پيغمبرلرڭ هپسى دائمدرلر، ثابتدرلر، متّحددرلر. إختلاف و تفاوتلرى، آنجق فروعاتدهدر. ذاتًا زمانلرڭ تبدّليله، فروعاتڭ ده تبدّل و تغيّرى طبيعى بر شيدر. أوت مواسمِ أربعهده تداوى و تلبّس گبى چوق شيلر تبدّله اوغرار. مثلا، قيشڭ گييلن قالين ألبسه يازڭ تبدّله اوغرار؛ ويا قيشڭ گوزل تأثيرى اولان بر علاجڭ، يازڭ فنا تأثيرى اولور، قوللانيلماز. كذالك قلب و روحلرڭ غداسى اولان أحكامِ دينيهنڭ فروعاتى ده، عمرِ بشرڭ دورهلرى إعتباريله تبدّله اوغرار.
(غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ) : خوف و فرار مقامى اولان شو صفتڭ ماقبلندهكى مقاملر ايله مناسباتى ايسه: بو مقامڭ حيرت و دهشت نظريله جلال و جمال ايله متّصف اولان مقامِ ربوبيته باقديرمسى؛ و إلتجا و دخالت نظريله (نَعْبُدُ) دهكى مقامِ عبوديته باقديرمسى؛ و عجز نظريله (نَسْتَعٖينُ) دهكى توكّل مقامنه باقديرمسى؛ و تسلّى نظريله رفيقِ دائمى اولان مقامِ رجايه باقديرمسيدر. چونكه قورقونج بر شيئى گورن آدم، قورقو و حيرت ايچنده قالير؛ صوڭره فرار ايتمگه مَيل ايدر. عاجز اولديغى تقديرده توكّل ايدر، صوڭره تسلّى يوللرينى آرار.