سنه ظرفنده وقوعه گلن كوچك كوچك قيامتلرى، حشرلرى گورن بر آدم، سعادتِ أبديهنڭ (حشرڭ طلوعِ فجريله، شخصى بر نوع حكمنده اولان) إنسانلره إحسان ايديلهجگنه شبهه ايدهمز.
(دِين) كلمهسندن مقصد يا جزادر، چونكه او گون خير و شرلره جزا ويريلهجك بر گوندر ويا حقائقِ دينيهدر. چونكه حقائقِ دينيه او گون تام معناسيله ميدانه چيقار. و دائرۀِ إعتقادڭ، دائرۀِ أسبابه غلبه ايدهجگى بر گوندر. أوت جنابِ حق مسبّباتى أسبابه باغلامقله، إنتظامى تأمين ايدن بر نظامى كائناتده وضع ايتمش. و هر شيئى، او نظامه مراعات ايتمگه و او نظامله قالميه توجيه ايتمشدر. و بِالخاصّه إنسانى ده، او دائرۀِ أسبابه مراعات و مربوطيت ايتمگه مكلّف قيلمشدر. هر نه قدر دنياده دائرۀِ أسباب دائرۀِ إعتقاده غالب ايسه ده؛ آخرتده حقائقِ إعتقاديه تمامًا تجلّى ايتمكله، دائرۀِ أسبابه غلبه ايدهجكدر. بوڭا بناءً، بو دائرهلرڭ هر بريسى ايچون آيرى آيرى مقاملر، آيرى آيرى حكملر واردر. و هر مقامڭ إقتضا ايتديگى حكمه گوره حركت لازمدر. عكسى تقديرده دائرۀِ أسبابده ايكن طبيعتيله، وهميله، خياليله دائرۀِ إعتقاده باقان؛ معتزله اولور كه، تأثيرى أسبابه ويرر. و كذا دائرۀِ إعتقادده ايكن روحيله، ايمانيله دائرۀِ أسبابه باقان ده؛ أسبابه قيمت ويرميهرك، جبريه مذهبى گبى تنبلجهسنه بر توكّل ايله نظامِ عالمه مخالفت ايدر.
(اِيَّاكَ نَعْبُدُ) : (ك) ضميرنده ايكى نكته واردر. برنجيسى: ماقبلنده ذكر ايديلن صفاتِ كماليهنڭ (ك) ضميرنده مستتر و متضمّن اولديغنه إشارتدر. چونكه او صفتلرڭ برر برر تعدادندن حاصل اولان بيوك بر شوق ايله غيبتدن خطابه، يعنى إسمِ ظاهردن شو (ك) ضميرينه إلتفات و إنتقال اولمشدر. ديمك (ك) ضميرينڭ مرجعى، گچن صفاتِ كماليه ايله موصوف اولان