قرآن، بتون اييلك و فضيلت أساسلرينى محتويدر. إنسانى هر درلو ضلالتلردن قورور.
قرآن، إنسانلره حقوق اللّٰهى طانيتمش، مخلوقاتڭ خالقدن نه بكلهيهجگنى، مخلوقاتڭ خالق ايله مناسباتنى أڭ صريح شكلده اوگرتمشدر. قرآن أخلاق و فلسفهنڭ بتون أساساتنى جامعدر. فضيلت و رذيلت، خير و شر، أشيانڭ ماهيتِ حقيقيهسى، خلاصه هر موضوع قرآنده إفاده اولونمشدر. حكمت و فلسفهنڭ أساسى اولان عدالت و مساواتى اوگرهتن و باشقهلرينه اييلك ايتمهيى، فضيلتكار اولمايى تعليم ايدن أساسلر.. بونلرڭ هپسى قرآنده واردر. قرآن، إنسانى إقتصاد و إعتداله سَوق ايدر، ضلالتدن قورور، أخلاقى ضعفلرڭ قراڭلغندن چيقارير، تعالئِ أخلاق نورينه اولاشديرر؛ إنسانڭ قصورلرينى، خطالرينى إعتلاء و كماله قلب أيلر.
مستشرق سيديو
* * *
قرآن اويله بر پيغمبر سسيدر كه، اونى بتون دنيا ديڭلهيهبيلير. بو سسڭ عكسى سرايلرده، چوللرده، شهرلرده، دولتلرده چينلار!..
قرآن شعر ميدر؟ دگلدر، فقط اونڭ شعر اولوب اولماديغنى تفريق ايتمك مشكلدر. قرآن شعردن داها يوكسك بر شيدر. مع مافيه قرآن نه تاريخدر، نه ترجمۀِ حالدر، نه ده عيسىنڭ (عس) طاغده ايراد ايتديگى موعظه گبى بر مجموعۀِ أشعاردر. حتّى قرآن، نه بودانڭ تلقيناتى گبى بر ما بعد الطبيعيه ياخود منطق كتابى، نه ده أفلاطونڭ هركسه ايراد ايتديگى نصيحتلر گبيدر. بو بر پيغمبرڭ سسيدر. اويله بر سس كه، اونى بتون دنيا ديڭلهيهبيلير. بو سسڭ عكسى