أسبابِ ظاهريه يى پرستش ايدنلرى آلداتان؛ ايكى شيئڭ برابر گلمه‌سى ويا بولونماسيدر كه، «إقتران» تعبير ايديلير، بربرينه علّت ظن ايتمه‌لريدر. هم بر شيئڭ عدمى، بر نعمتڭ معدوم اولماسنه علّت اولديغندن، توهّم ايدر كه: او شيئڭ وجودى دخى، او نعمتڭ وجودينه علّتدر. شكرينى، منّتدارلغنى او شيئه ويرر، خطايه دوشر. چونكه بر نعمتڭ وجودى، او نعمتڭ عموم مقدّماتنه و شرائطنه ترتّب ايدر. حالبوكه او نعمتڭ عدمى، بر تك شرطڭ عدميله اولويور. مثلا: بر باغچه يى صولايان جدولڭ دليگنى آچميان آدم، او باغچه‌نڭ قوروماسنه و او نعمتلرڭ عدمنه سبب و علّت اولويور. فقط او باغچه‌نڭ نعمتلرينڭ وجودى، او آدمڭ خدمتندن باشقه، يوزر شرائطڭ وجودينه توقّفله برابر، علّتِ حقيقى اولان قدرت و إرادۀِ ربّانيه ايله وجوده گلير. ايشته بو مغلطه‌نڭ نه قدر خطاسى ظاهر اولديغنى آڭلا و أسباب‌پرستلرڭ ده نه قدر خطا ايتدكلرينى بيل!