اون آلتنجى رجا:
بر زمان إختيارلق وقتنده، أسكيشهر حپسندن (بر سنه جزايى چكوب) چيقدم. بنى قسطمونىيه نفى ايتديلر. پوليس قرهقولنده ايكى اوچ آى مسافر ايتديلر. بنم گبى صادق دوستلريله گوروشمكدن صيقيلان بر منزوى و قيافتنڭ تبديلنه تحمّل ايتمهين بر آدم، بويله يرلرده نه قدر عذاب چكر آڭلاشيلير.
ايشته بن بو مأيوسيتده ايكن، بردن عنايتِ إلٰهيه إختيارلغمڭ إمدادينه گلدى. او قرهقولدهكى قوميسر، پوليسلرله برابر صادق دوست حكمنه گچديلر. هيچ بر وقت شاپقهيى باشمه قويمايى إخطار ايتمدكلرى گبى؛ بنم خدمتجيلرم مِثللو، ايستديگم زمان بنى شهرڭ أطرافنده گزديرييورديلر.
صوڭره او قرهقولڭ قارشيسنده قسطمونينڭ مدرسۀِ نوريهسنه گيردم، نورلرڭ تأليفنه باشلادم. فيضى، أمين، حلمى، صادق، نظيف، صلاح الدين گبى نورڭ قهرمان شاكردلرى، نورلرڭ نشرى، تكثيرى ايچون او مدرسهيه دوام ايتديلر. گنجلكده أسكى طلبهلرمله گچيرديگم قيمتدار مذاكرۀِ علميهيى داها پارلاق بر صورتده گوسترديلر.
صوڭره گيزلى دشمنلريمز بعض مأمورلرى و بر قسم أنانيتلى خواجهلرى و شيخلرى عليهمزه أوهاملانديرديلر. بزى، دڭزلى حپسنه بش آلتى ولايتلردن گلن نور طلبهلرينى، او مدرسۀِ يوسفيهده طوپلامغه وسيله اولديلر. بو اون آلتنجى رجانڭ تفصيلاتى، قسطمونيدن گوندروب لاحقهيه گچن و دڭزلى حپسنده اورادهكى قارداشلريمه گيزلى گوندرديگم كوچك مكتوبلر و محكمهسندهكى مدافعه رسالهسيدر كه؛ بو رجانڭ حقيقتنى پارلاق گوسترييورلر. تفصيلاتنى لاحقهيه، مدافعهمه حواله ايدوب، غايت قيصه إشارت ايدهجگز.
بن محرم و مهمّ مجموعهلرى، خصوصًا سفيانه و نورڭ كرامتلرينه دائر رسالهلرى كومور و اودونلر آلتنده صاقلادم؛ تا بنم وفاتمدن ويا باشدهكى باشلر حقيقتى ديڭلهيوب عقللرينى باشلرينه آلدقدن صوڭره نشر ايديلسينلر دييه مستريحانه طوروركن، بردن تحرّى مأمورلرى و مدّعىعمومڭ معاونى، منزلمى باصديلر. او گيزلى و أهمّيتلى رسالهلرى، اودونلرڭ آلتندن چيقارديلر. هم بنى توقيف ايدوب إسپارطه حپسخانهسنه، صحّتم مختل بر حالده گوندرديلر.
بن پك چوق متألّم و نورلره گلن او ضرردن دهشتلى متأثّر ايكن، بر عنايتِ إلٰهيه إمداديمزه يتيشدى. او گيزلنمش و أهلِ حكومت اونلرى اوقومغه چوق محتاج اولان او أهمّيتلى رسالهلرى كمالِ مراق و دقّتله اوقومغه باشلايوب، بيوك رسمى دائرهلر عادتا بر درسخانۀِ نوريه حكمنه گچدى. تنقيد فكريله تقديره باشلاديلر. حتّى دڭزليده، هيچ خبريمز يوقكن، فوق العاده پرده آلتنده مطبوع آيت الكبرايى رسمى و غيرِ رسمى پك چوق آدملر اوقوديلر، ايمانلرينى قوّتلنديرديلر. بزم حپس مصيبتمزى هيچه اينديرديلر.
صوڭره بزى دڭزلى حپسنه آلديلر. بنى تجريدِ مطلق ايچنده عفونتلى، رطوبتلى صوغوق بر قوغوشه صوقديلر. إختيارلق، خستهلق و بنم يوزمدن معصوم آرقداشلريمڭ زحمتلرندن بڭا گلن چوق تألّم و نورلرڭ تعطيل و مصادرهسندن گلن چوق تأسّف و صيقنتى ايچنده چيرپنيركن، بردن عنايتِ ربّانيه إمداده يتيشدى. بردن او قوجه حپسخانهيى بر درسخانۀِ نوريهيه چويروب بر مدرسۀِ يوسفيه اولديغنى إثبات ايدهرك، مدرسة الزهرا قهرمانلرينڭ ألماس قلملريله نورلر إنتشاره باشلادى. حتّى او آغير شرائط ايچنده نورڭ قهرمانى، اوچ درت آى ظرفنده يگرميدن زياده ميوه و مدافعات رسالهسندن يازدى. هم حپسده، هم خارجده فتوحاته باشلاديلر. او مصيبتدهكى ضرريمزى بيوك منفعتلره و صيقنتيلريمزى سَوينجلره چويردى.
﴿عَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ﴾
سرّينى تكرار گوستردى.
صوڭره برنجى أهلِ وقوفڭ ياڭليش و سطحى ضبطلره بناءً عليهمزده شدّتلى تنقيدلرى و معارف وكيلنڭ دهشتلى هجوميله برابر عليهمزده بر بياننامه نشر ايتمسيله، حتّى بعض خبرلرله بر قسممزڭ إعدامنه چاليشلديغى هنگامده، بر عنايتِ ربّانيه إمداديمزه يتيشدى.
باشده آنقره أهلِ وقوفنڭ شدّتلى تنقيدلرينى بكلركن، تقديركارانه راپورلرى، حتّى بش صندوق نور رسالهلرنده بش اون سهو بولدقلرى حالده، محكمهده اونلرڭ سهو و ياڭليش گوستردكلرى نقطهلر عينِ حقيقت اولديغنى و اونلرڭ سهو و ياڭليش ديدكلرى مادّهلرده كنديلرى سهو ايتدكلرينى إثبات ايتديگمز گبى، بش ياپراق راپورلرنده بش اون سهو و ياڭليشلرينى گوستردك. و يدى مقاماته گوندرديگمز ميوه و مدافعهنامه رسالهلرى و عدليه وكالتنه گوندريلن نورڭ عموم رسالهلرى، خصوصًا محرملرڭ طوقوناقلى و شدّتلى طوقاتلرينه مقابل تهديدكارانه شدّتلى أمرلر بكلركن غايت ملايمانه، حتّى تسلّيكارانه باش وكيلڭ بزه گوندرديگى مكتوبى گبى، مصالحه طرزنده ايليشمهملرى قطعى إثبات ايتدى كه:
رسالۀِ نورڭ حقيقتلرى عنايتِ إلٰهيه كرامتيله، اونلرى مغلوب ايدوب كندينى اونلره إرشادكارانه اوقوتديرمش، او گنيش دائرهلرى بر نوع درسخانه ياپمش، چوق متردّد و متحيّرلرڭ ايمانلرينى قورتارمش و بزم صيقنتيلريمزدن يوز درجه زياده معنوى فرح و فائده ويردى.
صوڭره گيزلى دشمنلر بنى زهرلهديلر و نورڭ شهيد قهرمانى مرحوم حافظ على بنم بدلمه خستهخانهيه گيتدى و بنم يرمده برزخ عالمنه سياحت أيلدى، بزى مأيوسانه آغلاتديردى. بن بو مصيبتدن أوّل قسطمونينڭ طاغنده باغيرهرق مكرّر دفعه ديدم: «قارداشلرم! آته أت، آرسلانه اوت آتمايڭز.» يعنى هر رسالهيى هركسه ويرمهيڭز؛ تا، بزه تعرّض ايديلمسين. يايا گيديلسه يدى گون اوزاقده حافظ على (رحمة اللّٰه عليه)، معنوى تلفونيله ايشيدييور گبى عين وقت بڭا يازييور كه: «أوت استادم، رسالۀِ نورڭ بر كرامتيدر كه؛ آته أت، آرسلانه اوت آتماز. بلكه آته اوت، آرسلانه أت آتار كه، او آرسلان خواجهيه إخلاص رسالهسنى ويردى.» يدى گون صوڭره مكتوبنى آلدق، حساب ايتدك؛ عين زمانده، بن طاغده باغيرركن، او ده غريب سوزلرى مكتوبنده يازيورمش.
ايشته نورڭ بويله بر معنوى قهرماننڭ وفاتى و گيزلى منافقلرڭ عليهمزده دسيسهلرله بزى جزالانديرمغه چاليشمهلرى و بنم زهرلى خستهلغمدن طولايى بنى ده خستهخانهيه رسمى أمرله مجبور ايتمك أنديشهسى بزى صيقاركن، بردن عنايتِ إلٰهيه إمداده گلدى.
مبارك قارداشلريمڭ خالص دعالريله زهرڭ تهلكهسى گچمش و او مرحوم شهيدڭ قوّتلى أمارهلرله، قبرنده نورلرله مشغول اولماسى و سؤال مَلكلرينه نورلر ايله جواب ويرمهسى و اونڭ بدلنه و اونڭ سيستمنده نورلره چاليشهجق دڭزلى قهرمانى حسن فيضى (رحمة اللّٰه عليه) و آرقداشلرى پرده آلتنده تأثيرلى بر صورتده خدمتلرى و دشمنلريمزڭ دخى، محبوسلرڭ بردن نورلرله إصلاح اولمالرى جهتنده حپسدن چيقمامزه طرفدار اولماسى؛ و أصحابِ كهف مِثللو نور شاكردلرى او صيقنتيلى چلّهخانهيى أصحابِ كهف و أسكى زمان أهلِ رياضتنڭ مغارهلرينه چويرمهسى و إستراحتِ قلبله نورلرڭ نشرينه و يازماسنه سعيلريله، عنايتِ ربّانيهنڭ إمداديمزه يتيشديگنى إثبات ايتدى.
هم قلبمه گلدى كه: مادام إمامِ أعظم گبى أعاظمِ مجتهدين حپس چكمش و إمامِ أحمد ابن حنبل گبى بر مجاهدِ أكبره، قرآنڭ بر تك مسئلهسى ايچون حپسده پك چوق عذاب ويريلمش. و شكوا ايتميهرك كمالِ صبر ايله ثبات ايدوب او مسئلهلرده سكوت ايتمهمش. و پك چوق إماملر و علاّمهلر، سزلردن پك چوق زياده عذاب ويريلديگى حالده، كمالِ صبر ايچنده شكر ايدوب صارصيلمامشلر. ألبته سزلر قرآنڭ متعدّد حقيقتلرى ايچون پك بيوك ثواب و قزانج آلديغڭز حالده، پك آز زحمت چكديگڭزه بيڭلر تشكّر ايتمك بورجڭزدر.
أوت ظلمِ بشر ايچنده بر جلوۀِ جلوۀِ عنايتِ ربّانيهيى قيصهجه بيان ايدهجگم:
بن يگرمى ياشنده ايكن تكرار ايله ديردم: «أسكى زمانده مغارهلره چكيلن تارك الدنيالر گبى آخر عمرمده بن ده بر مغارهيه، بر طاغه چكيلوب، إنسانلرڭ حياتِ إجتماعيهسندن چيقهجغم.» هم أسكى حربِ عموميده شرقِ شماليدهكى أسارتمده قرار ويرمشدم كه: «بوندن صوڭره عمريمى مغارهلرده گچيرهجگم. حياتِ سياسيهدن و إجتماعيهدن صيريلهجغم. آرتيق قاريشمق يتر.» ديركن، عنايتِ ربّانيه، هم عدالتِ قدريه تجلّى ايتديلر. قرارمدن و آرزومدن چوق زياده خيرلى بر صورتده إختيارلغمه مرحمةً او متصوّر مغارهلريمى حپسخانهلره و إنزوالره و يالڭزلق ايچنده چلّهخانهلره و تجريدِ مطلق منزللرينه چويردى. أهلِ رياضت و منزويلرڭ طاغلردهكى مغارهلرينڭ چوق فوقنده «يوسفيه مدرسهلرى» و وقتمزى ضايع ايتمهمك ايچون تجريدخانهلرى ويردى. هم مغاره فائدۀِ اُخرويهسنى، هم حقائقِ ايمانيه و قرآنيهنڭ مجاهدانه خدمتنى ويردى.
حتّى بن عزم ايتمشدم كه؛ آرقداشلريمڭ برائتلرندن صوڭره بر صوچ گوستروب، حپسده قالاجغم. خسرو و فيضى گبى مجرّدلر بنم يانمده قالسين و بر بهانه ايله إنسانلرله گوروشمهمك و وقتمى لزومسز صحبتلرله و تصنّع و خودفروشلق ايله گچيرمهمك ايچون تجريد قوغوشنده بولونهجغم.
فقط قدرِ إلٰهى و قسمتمز، بزى باشقه چلّهخانهيه سَوق ايتديلر.
﴿اَلْخَيْرُ فٖى مَا اخْتَارَهُ اللّٰهُ ۞ عَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ﴾
سرّيله، إختيارلغمه مرحمةً و خدمتِ ايمانيهده داها زياده چاليشديرمق ايچون إختيار و تدبيريمزڭ خارجنده بو اوچنجى مدرسۀِ يوسفيهده وظيفه ويريلدى.
أوت عنايتِ إلٰهيه، إختيارلغمه مرحمةً؛ قوّتلى و گيزلى دشمنى بولونميان گنجلگمه مخصوص اولان مغارهلريمى، حپسخانهنڭ تجريدِ منفرد منزللرينه چويرمسنده اوچ حكمت و خدمتِ نوريهيه اوچ أهمّيتلى فائدهسى وار:
برنجى حكمت و فائده: نور طلبهلرينڭ بو زمانده طوپلانمهلرى؛ ضررسز اولارق، مدرسۀِ يوسفيهده اولور. و بربرينى گوروب صحبت ايتمك، خارجده مصرفلى و شبههلى اولور. حتّى بنمله گوروشمك ايچون بعضلرى قرق أللى ليرايى صرف ايدهرك گلوب، يا يگرمى دقيقه ويا هيچ گوروشمهدن دونر گيدردى. بن بعض قارداشلريمى ياقيندن گورمك ايچون، حپسڭ زحمتنى سَوهرك قبول ايدردم. ديمك حپس بزم ايچون بر نعمتدر، بر رحمتدر.
ايكنجى حكمت و فائده: بو زمانده نورلرله خدمتِ ايمانيه، هر طرفده إعلاناتله و محتاج اولانلرڭ نظرِ دقّتلرينى جلب ايتمكله اولور. ايشته حپسمزله نورلره نظرِ دقّت جلب اولونور، بر إعلانات حكمنه گچر. أڭ زياده معنّد ويا محتاج اولانلر اونى بولور، ايماننى قورتارير و عنادى قيريلير، تهلكهدن قورتولور و نورڭ درسخانهسى گنيشلنير.
اوچنجى حكمت و فائده: حپسه گيرن نور طلبهلرى بربرينڭ حاللرندن، سجيهلرندن، إخلاص و فداكارلقلرندن درس آلمالريله برابر، نورلر خدمتنده دنيوى منفعتلرى داها آرامازلر. أوت مدرسۀِ يوسفيهده چوق أمارهلرله هر صيقنتى و زحمتڭ اون، بلكه يوز مِثلى مادّى و معنوى فائدهلر و گوزل نتيجهلر و ايمانه گنيش و خالص خدمتلر، گوزلريله گوردكلرندن، تام إخلاصه موفّق اولورلر، داها جزئى و خصوصى منفعتلره تنزّل ايتمزلر.
بو چلّهخانهلرڭ بڭا مخصوص بر لطافتى و حزين فقط طاتلى بر وضعيتى وار. شويله كه:
بن گنجلك زماننده بزم مملكتده گورديگم أسكى مدرسهنڭ عين وضعيتنى گورويورم. چونكه ولايتِ شرقيهده أسكى عادت مدرسه طلبهلرينڭ بر قسمنڭ تعييناتلرى طيشاريدن گلييوردى. و بعض مدرسهلر، ايچنده پيشيرييورلردى. و داها قاچ جهتده بو چلّهخانهيه بڭزهيورلردى. بن ده لذّتلى بر تحسّر ايچنده بورايه باقدقجه او أسكى گنجلك و شيرين زمانه خيالًا گيدييورم و إختيارلق وضعيتلرينى اونوتويورم...
* * *