رسالۀِ نور بو مبارك وطنڭ معنوى بر خلاصكارى اولمق جهتيله شيمدى ايكى دهشتلى معنوى بلايى دفع ايتمك ايچون مطبوعات عالميله تظاهره باشلامق، درس ويرمك زمانى گلدى ويا گلهجك گبيدر ظن ايدرم.
او دهشتلى بلادن بريسى: خرستيان ديننى مغلوب ايدن و آنارشيلگى يتيشديرن شمالده چيقان دهشتلى دينسزلك جريانى، بو وطنى معنوى إستيلاسنه قارشى رسالۀِ النور، سدِّ ذو القرنيْن گبى بر سدِّ قرآنى وظيفهسنى گورهبيلير.
و عالمِ إسلامڭ بو مبارك وطنڭ أهاليسنه قارشى پك شدّتلى إعتراض و إتهاملرينى إزاله ايتمك ايچون مطبوعات لسانيله قونوشمق لازم گلمش دييه قلبمه إخطار ايديلدى.
بن دنيانڭ حالنى بيلمييورم، فقط آوروپاده إستيلاكارانه حكم ايدن و أديانِ سماويهيه طايانميان دهشتلى جريانڭ إستيلاسنه قارشى رسالۀِ نور حقيقتلرى بر قلعه اولديغى گبى؛ عالمِ إسلامڭ و آسيا قطعهسنڭ حالِ حاضردهكى إعتراض و إتهامنى إزاله و أسكيدهكى محبّت و اخوّتنى إعاده ايتمگه وسيله اولان بر معجزۀِ قرآنيهدر. بو مملكتڭ وطنپرور سياسيلرى چابوق عقلنى باشنه آلوب رسالۀِ نورى طبع ايدهرك رسمى نشر ايتمهلرى لازمدر كه، بو ايكى بلايه قارشى سپر اولسون.
عجبا بو يگرمى سنه ظرفنده ايمانِ تحقيقىيى پك قوّتلى بر صورتده بو وطنده نشر ايدن رسالۀِ نور اولماسه ايدى، بو دهشتلى عصرده عجيب إنقلاب و إنفلاقلرده بو مبارك وطن، قرآننى، ايماننى دهشتلى صدمهلردن تام محافظه ايدهبيلير ميدى؟ هر نه ايسه...
رسالۀِ نوره، داها وطنه، إدارهيه ضررى طوقونمق بهانهسيله تجاوز ايديلمز، داها كيمسهيى او بهانه ايله اينانديرامازلر. فقط جبههيى دگيشديروب، دين پردهسى آلتنده بعض صافدل خواجهلرى ويا بدعه طرفدارى ويا أنانيتلى صوفىمشربليلرى بعض قورنازلقلرله رسالۀِ نوره قارشى -ايكى سنه أوّل إستانبولده و دڭزلى جوارنده اولديغى گبى- إستعمال ايتمك و رسالۀِ نوره و شاكردلرينه آيرى بر جبههده تجاوز ايتمگه منافقلر چابالايورلر. إن شاء اللّٰه موفّق اولامازلر.
رسالۀِ نور شاكردلرى، تام إحتياطله برابر، بر تعرّض اولديغى وقتده مناقشه ايتمهسينلر، آلديرمهسينلر. آلدانان أهلِ علم و ايمانسه، دوست اولسونلر. «بز سزه ايليشمييورز. سز ده بزه ايليشمهيڭز. بز أهلِ ايمانله قارداشز.» دييوب ياتيشديرسينلر.
ثانيًا: مباركلرڭ پهلوانى هم عبد الرحمٰن، هم لطفى، هم بيوك حافظ على معنالرينى طاشييان بيوك روحلى كوچك على قارداشمز بر سؤال صورويور. حالبوكه او سؤالڭ جوابى رسالۀِ نورده يوز يرده وار. «رسالۀِ نورڭ أركانِ ايمانيه حقّنده بو درجه كثرتلى تحشيداتى نه ايچوندر؟ بر عامى مؤمنڭ ايمانى بيوك بر ولينڭ ايمانى گبيدر، دييه أسكى خواجهلر بزه درس ويرمشلر؟» دييور.
الجواب: باشده آيت الكبرا مراتبِ ايمانيه بحثلرنده و آخره ياقين مجدّدِ ألفِ ثانى إمامِ ربّانى بيانى و حكمى كه: «بتون طريقتلرڭ منتهاسى و أڭ بيوك مقصدلرى، حقائقِ ايمانيهنڭ إنكشافيدر. و بر مسئلۀِ ايمانيهنڭ قطعيتله وضوحى، بيڭ كرامتلردن و كشفياتلردن داها اييدر.» و آيت الكبرانڭ أڭ آخردهكى و لاحقهدن آلينان او مكتوبڭ پارچهسى و تمامنڭ بياناتى جواب اولديغى گبى، ميوه رسالهسنڭ تكراراتِ قرآنيه حقّنده اوننجى مسئلهسى، توحيد و ايمان ركنلرى حقّنده تكرارلى و كثرتلى تحشيداتِ قرآنيهنڭ حكمتى، عينًا بِتَمَامِهَا اونڭ حقيقى تفسيرى اولان رسالۀِ نورده جريان ايتمهسى ده جوابدر.
هم ايمانِ تحقيقى و تقليدى و إجمالى و تفصيلى و ايمانڭ بتون تهاجماته و وسوسهلر و شبههلره قارشى طايانوب صارصيلمامسنى بيان ايدن رسالۀِ نور پارچهلرينڭ ايضاحاتى، بيوك روحلى كوچك علىنڭ مكتوبنه اويله بر جوابدر كه، بزه هيچ بر إحتياج بيراقمييور.
ايكنجى جهت: ايمان، يالڭز إجمالى و تقليدى بر تصديقه منحصر دگل. بر چكردكدن، تا بيوك خرما آغاجنه قدر و ألدهكى آيينهده گورونن مثالى گونشدن تا دڭز يوزندهكى عكسنه، تا گونشه قدر مرتبهلرى و إنكشافلرى اولديغى گبى؛ ايمانڭ او درجه كثرتلى حقيقتلرى وار كه، بيڭ بر أسماءِ إلٰهيه و سائر أركانِ ايمانيهنڭ كائنات حقيقتلريله علاقهدار چوق حقيقتلرى وار كه: «بتون علملرڭ و معرفتلرڭ و كمالاتِ إنسانيهنڭ أڭ بيوگى ايماندر و ايمانِ تحقيقيدن گلن تفصيللى و برهانلى معرفتِ قدسيهدر» دييه أهلِ حقيقت إتّفاق ايتمشلر.
أوت ايمانِ تقليدى، چابوق شبههلره مغلوب اولور. اوندن چوق قوّتلى و چوق گنيش اولان ايمانِ تحقيقيده پك چوق مراتب وار. او مراتبلردن علم اليقين مرتبهسى، چوق برهانلرينڭ قوّتلريله بيڭلر شبههلره قارشى طايانير. حالبوكه تقليدى ايمان بر شبههيه قارشى بعضًا مغلوب اولور.
هم ايمانِ تحقيقينڭ بر مرتبهسى ده عين اليقين درجهسيدر كه، پك چوق مرتبهلرى وار. بلكه أسماءِ إلٰهيه عددنجه تظاهر درجهلرى وار. بتون كائناتى بر قرآن گبى اوقويهبيلهجك درجهسنه گلير.
هم بر مرتبهسى ده حقّ اليقيندر. اونڭ ده چوق مرتبهلرى وار. بويله ايمانلى ذاتلره شبهات اوردولرى هجوم ده ايتسه، بر خلط ايدهمز.
و علماءِ علمِ كلامڭ بيڭلر جلد كتابلرى، عقله و منطقه إستنادًا تأليف ايديلوب، يالڭز او معرفتِ ايمانيهنڭ برهانلى و عقلى بر يولنى گوسترمشلر. و أهلِ حقيقتڭ يوزر كتابلرى كشفه، ذوقه إستنادًا او معرفتِ ايمانيهيى داها باشقه بر جهتده إظهار ايتمشلر. فقط قرآنڭ معجزهكار جادّۀِ كبراسى، گوسترديگى حقائقِ ايمانيه و معرفتِ قدسيه؛ او علما و أوليانڭ پك چوق فوقنده بر قوّت و يوكسكلكدهدر.
ايشته رسالۀِ نور بو جامع و كلّى و يوكسك معرفت جادّهسنى تفسير ايدوب، بيڭ سنهدن بَرى قرآن عليهنه و إسلاميت و إنسانيت ضررينه و عدم عالملرى حسابنه تخريباتجى كلّى جريانلره قارشى قرآن و ايمان نامنه مقابله ايدييور، مدافعه ايدييور. ألبته حدسز تحشيداته إحتياجى واردر كه، او حدسز دشمنلره قارشى طايانوب أهلِ ايمانڭ ايماننى محافظهسنه قرآن نوريله وسيله اولسون.
حديثِ شريفده واردر كه: «بر آدم سنڭله ايمانه گلمهسى، سڭا صحرا طولوسى قيرمزى قويونلردن داها خيرليدر.» «بعضًا بر ساعت تفكّر، بر سنه عبادتدن داها خيرلى اولور.» حتّى نقشيلرڭ خفى ذكره ويرديگى بيوك أهمّيت، بو نوع تفكّره يتيشمك ايچوندر.
سعيد النورسى
أم. ١٠٢
بو زمانده غايت قوّتلى و حقيقتلى ميليونلرله فداكارلرى بولونان مشربلر، مسلكلر، طريقتلر؛ بو دهشتلى ضلالت هجومنه قارشى ظاهرًا مغلوبيته دوشدكلرى حالده؛ بنم گبى ياريم اُمّى و كيمسهسز و متماديًا ترصّد آلتنده، قرهقول قارشيسنده و مدهش، متعدّد جهتلرله عليهمده پروپاغندهلر و هركسى بندن تنفير ايتمك وضعيتنده بولونان بر آدم، او مسلكلردن داها ايلرى، داها قوّتلى طايانان رسالۀِ نوره صاحب دگلدر. و او أثر اونڭ هنرى اولاماز، اونڭله إفتخار ايدهمز. بلكه طوغريدن طوغرىيه قرآنِ حكيمڭ بو زمانده بر نوع معجزۀِ معنويهسى اولارق رحمتِ إلٰهيه طرفندن إحسان ايديلمشدر.
او آدم، بيڭلر آرقداشيله برابر او هديۀِ قرآنيهيه أل آتمشلر. هر ناصلسه برنجى ترجمانلق وظيفهسى اوڭا دوشمش. اونڭ فكرى و علمى و ذكاسنڭ أثرى اولماديغنه دليل، رسالۀِ نورده اويله پارچهلر وار كه؛ بعضسى آلتى ساعتده، بعض ايكى ساعتده، بعض بر ساعتده، بعض اون دقيقهده يازيلان رسالهلر وار. بن يمين ايله تأمين ايدييورم كه، أسكى سعيدڭ (رض) قوّۀِ حافظهسى ده برابر اولمق شرطيله او اون دقيقه ايشى اون ساعتده فكرم ايله ياپامييورم. او بر ساعتلك رسالهيى، ايكى گون إستعدادمله، ذهنمله ياپامييورم. و او بر گونده آلتى ساعتلك رساله اولان اوتوزنجى سوزى نه بن و نه ده أڭ مدقّق ديندار فيلسوفلر آلتى گونده او تحقيقاتى ياپامازلر و هكذا...
ديمك بز مفلس اولديغمز حالده، غايت زنگين بر مجوهرات دكّاننڭ دلاّلى و بر خدمتجيسى اولمشز. جنابِ حق فضل و كرميله، شو خدمتده خالصانه، مخلصانه بزى و عموم رسالۀِ نور طلبهلرينى دائم و موفّق أيلهسين، آمين بِحُرْمَةِ سيّد المرسلين...
سعيد النورسى
ش. ٦٨٣
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
اوتوز بش سنهدر كه سياستى بيراقمشدم و نورجيلره ده بيراقڭز دييوردم. سببى، سياست إخلاصى قيرار. فقط شيمدى حسّ ايتدم كه بعض منافقلر ديندارلرى پرده ياپوب دينى سياسته آلَت، صوڭره ده سياستى دينسزلگه آلَت ايتمگه چاليشدقلرندن صافدل ديندارلرڭ خاطرى ايچون بر ايكى دفعه سياسته باقدم. گوردم كه:
بزى بو اوچ درت محكمهده «دينى سياسته آلَت ايدييور.» دييه إتهام ايدنلر، كنديلرى دسّاسانه دينى تزييف ايتمك ايچون دينسزلك دستورلرينى قانونه باغلامق گبى دنياده هيچ بر شدّاد هيچ بر ظالم ياپمديغى بر دهشت گوردم. شدّتلى بر مأيوسيتم ايچنده حرّيت باشنده بزمله يعنى إتّحادِ محمّدى (عصم) جمعيتيله إتّحادجيلرڭ بر قسمندهكى گيزلى فارماصونلره معارض و معنًا بزمله يعنى إتّحادِ محمّدى (عصم) ايله متّفق اولان أحرار فرقهسى ينه اوتوز بش سنه صوڭره ديريلدى ينه اوياندى. بردن شعائرِ إسلاميهنڭ باشنده اولان أذانِ محمّدىيى (عصم) فارماصونلرڭ زنجيرلرينى قيروب إعلان ايتمهسيله سياستدن قطعِ علاقه ايدن أسكيده إتّحادِ محمّدى (عصم)، شيمدى نورجيلر نامنى آلان و إتّحادِ إسلام ايچنده بولونان قارداشلريمز ياڭليش باصمهمق ايچون بعض شيلرى سويلهمك ايستردم. فقط «رسالۀِ نور بنم بدلمه قونوشويور.» ديدم، ينه يوزيمى چويردم.
اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى
قارداشڭز
سعيد النورسى
تنويرلر ٧
* * *
(عموم نور طلبهلرينه استاد بديع الزمانڭ وفاتندن اوڭجه ويرمش اولديغى أڭ صوڭ درسدر.)
عزيز قارداشلرم!
بزم وظيفهمز مثبت حركت ايتمكدر. منفى حركت دگلدر. رضاىِ إلٰهىيه گوره صِرف خدمتِ ايمانيهيى ياپمقدر، وظيفۀِ إلٰهيهيه قاريشمامقدر. بزلر آسايشى محافظهيى نتيجه ويرن مثبت ايمان خدمتى ايچنده هر بر صيقنتىيه قارشى صبرله، شكرله مكلّفز.
مثلا كنديمى مثال آلارق ديرم: بن أسكيدن بَرى تحكّمه و ترذيله قارشى بوين أگمهمشم. حياتمده تحكّمى قالديرمديغم، بر چوق حادثهلرله ثابت اولمش. مثلا: روسيهده قوماندانه آياغه قالقمهمق، ديوانِ حربِ عُرفيده إعدام تهديدينه قارشى محكمهدهكى پاشالرڭ سؤاللرينه بش پاره أهمّيت ويرمديگم گبى، درت قوماندانلره قارشى بو طورم تحكّملره بوين أگمهديگمى گوسترييور. فقط بو اوتوز سنهدر مثبت حركت ايتمك، منفى حركت ايتمهمك و وظيفۀِ إلٰهيهيه قاريشمهمق حقيقتى ايچون؛ بڭا قارشى ياپيلان معاملهلره صبرله، رضا ايله مقابله ايتدم. جرجيس (عس) گبى و بدر، اُحُد محاربهلرنده چوق جفا چكنلر گبى صبر و رضا ايله قارشيلادم.
أوت مثلا: سكسان بر خطاسنى محكمهده إثبات ايتديگم بر مدّعى عمومىنڭ ياڭليش إدّعالرى ايله عليهمزدهكى قرارينه قارشى، بددعا دخى ايتمدم. چونكه أصل مسئله بو زمانڭ جهادِ معنويسيدر. معنوى تخريباتنه قارشى سد چكمكدر. بونڭله داخلى آسايشه بتون قوّتمزله يارديم ايتمكدر.
أوت مسلگمزده قوّت وار. فقط بو قوّت، آسايشى محافظه ايتمك ايچوندر. (وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى) دستورى ايله كه: “بر جانى يوزندن؛ اونڭ قارداشى، خانَدانى، چولوق چوجغى مسئول اولاماز.” ايشته بونڭ ايچوندر كه، بتون حياتمده بتون قوّتمله آسايشى محافظهيه چاليشمشم. بو قوّت داخله قارشى دگل، آنجق خارجى تجاوزه قارشى إستعمال ايديلهبيلير. مذكور آيتڭ دستورى ايله وظيفهمز، داخلدهكى آسايشه بتون قوّتمزله يارديم ايتمكدر. اونڭ ايچوندر كه، عالمِ إسلامده آسايشى إخلال ايديجى داخلى محاربات آنجق بيڭده بر اولمشدر. او ده، آرادهكى بر إجتهاد فرقندن ايلرى گلمشدر.
و جهادِ معنويهنڭ أڭ بيوك شرطى ده؛ وظيفۀِ إلٰهيهيه قاريشمامقدر كه، «بزم وظيفهمز خدمتدر، نتيجه جنابِ حقّه عائددر؛ بز وظيفهمزى ياپمقله مجبور و مكلّفز.»
بن ده جلال الدينِ خوارزمشاه گبى، «بنم وظيفهم خدمتِ ايمانيهدر؛ موفّق ايتمك ويا ايتمهمك جنابِ حقّڭ وظيفهسيدر.» دييوب إخلاص ايله حركت ايتمهيى قرآندن درس آلمشم.
خارجى تجاوزه قارشى قوّتله مقابله ايديلير. چونكه دشمنڭ مالى، چولوق چوجغى غنيمت حكمنه گچر. داخلده ايسه اويله دگلدر. داخلدهكى حركت مثبت بر شكلده معنوى تخريباته قارشى معنوى، إخلاص سرّى ايله حركت ايتمكدر. خارجدهكى جهاد باشقه، داخلدهكى جهاد باشقهدر. شيمدى ميليونلر حقيقى طلبهلرى جنابِ حق بڭا ويرمش. بز بتون قوّتمزله داخلده آنجق آسايشى محافظه ايچون مثبت حركت ايدهجگز. بو زمانده داخل و خارجدهكى جهادِ معنويهدهكى فرق، پك عظيمدر.
بر مسئله داها وار. او ده چوق أهمّيتليدر. حُكمِ قرآنه گوره، بو زمانده ميمسز مدنيتڭ ايجاباتندن اولارق حاجاتِ ضروريه درتدن يگرمىيه چيقمش. ترياكيلكله، گورهنكله و إعتيادله حاجاتِ غيرِ ضروريه، حاجاتِ ضروريه حكمنه گچمش. آخرته ايمان ايتديگى حالده، ضرورت وار دييه و ضرورت ظنّيله دنيا منفعتى و معيشت دردى ايچون دنيايى آخرته ترجيح ايدييور.
قرق سنه أوّل بر باش قوماندان بنى بر پارچه دنيايه آليشديرمق ايچون بعض قوماندانلرى، حتّى خواجهلرى بنم يانمه گوندردى. اونلر ديديلر: «بز شيمدى مجبورز. (اِنَّ الضَّرُورَاتِ تُبٖيحُ الْمَحْظُورَاتِ) قاعدهسيله آوروپانڭ بعض اصوللرينى، مدنيتڭ ايجابلرينى تقليده مجبورز.» ديديلر.
بن ده ديدم: «چوق آلدانمشسڭز. ضرورت سوءِ إختياردن گلسه قطعيًا طوغرى دگلدر، حرامى حلال ايتمز. سوءِ إختياردن گلمزسه، يعنى ضرورت حرام يوليله اولمامش ايسه، ضررى يوق. مثلا: بر آدم سوءِ إختيارى ايله حرام بر طرزده كندينى سرخوش ايتسه و سرخوشلقله بر جنايت ياپسه؛ حكم عليهنه جارى اولور، معذور صاييلماز، جزا گورور. چونكه سوءِ إختيارى ايله بو ضرورت ميدانه گلمشدر. فقط بر مجذوب چوجق جذبه حالنده بريسنى وورسه معذوردر، جزا گورمز. چونكه إختيارى داخلنده دگلدر.»
ايشته، بن او قوماندانه و خواجهلره ديدم: أكمك يمك، ياشامق گبى ضرورى إحتياجلر خارجنده باشقه هانگى ضرورت وار؟ سوءِ إختياردن، غيرِ مشروع مَيللردن و حرام معاملهلردن تولّد ايدن حركتلر، حرامى حلال ايتمگه مدار اولامازلر. سينهما، تياترو، دانس گبى شيلرده ترياكى اولمش ايسه، مطلق ضرورت اولماديغى و سوءِ إختياردن گلديگى ايچون، حرامى حلال ايتمگه سبب اولاماز. قانونِ بشرى ده بو نقطهلرى نظره آلمش كه؛ إختيار خارجنده ضرورتِ قطعيه ايله، سوءِ إختياردن نشئت ايدن حكملرى آييرمشدر. قانونِ إلٰهيده ايسه، داها أساسلى و محكم بر شكلده بو أساسلر تفريق ايديلمش.
بونڭله برابر زمانڭ إلجاآتى ايله ضرورتلر اورتهلقده ظن ايدهرك بعض خواجهلرڭ بدعهلره طرفدارلغندن طولايى اونلره هجوم ايتمهيڭز. بيلميهرك “ضرورت وار” ظنّيله حركت ايدن او بيچارهلره وورمايڭز. اونڭ ايچون قوّتمزى داخلده صرف ايتمييورز. بيچاره، ضرورت درجهسنه گيرمش، بزه مخالف اولانلردن خواجه ده اولسه اونلره ايليشمهيڭز. بن تك باشمله داها أوّل عليهمدهكى او قدر معارضلره قارشى طايانديغم، ذرّه قدر فتور گتيرمديگم، او خدمتِ ايمانيهده موفّق اولديغم حالده؛ شيمدى ميليونلر نور طلبهسى اولديغى حالده، ينه مثبت حركت ايتمكله اونلرڭ بتون تحقيراتلرينه، ظلملرينه تحمّل ايدييورم.
بز دنيايه باقمييورز. باقديغمز وقتده اونلره يارديمجى اولارق چاليشييورز. آسايشى محافظهيه مثبت بر شكلده يارديم ايدييورز. ايشته بو گبى حقيقتلر إعتباريله، بزه ظلم ده ايتسهلر خوش گورملىيز.
رسالۀِ نورڭ نشرى هر طرفده قناعتِ تامّه ويردى كه، دموقراتلر دينه طرفداردرلر. شيمدى بر رسالهيه ايليشمك؛ وطن، ملّت مصلحتنه تمامًا ضددر.
بر محرم رساله واردى كه، او محرم رسالهنڭ نشرينى منع ايتمشدم. “ئولدكدن صوڭره نشر اولنسون” ديمشدم. صوڭره محكمهلر آلوب اوقوديلر، تدقيق ايتديلر؛ صوڭره برائت ويرديلر. محكمۀِ تمييز، او برائتى تصديق ايتدى. بن ده بونى داخلده آسايشى تأمين ايچون و يوزده طقسان بش معصومه ضرر گلمهمسى ايچون نشر ايدنلره إذن ويردم. “سعيد، مشورتله نشر ايدهبيلير.” ديدم.
اوچنجى مسئله: شيمدى كفرِ مطلق، اويله جهنّمِ معنوى نشرينه چاليشييور كه، كائناتده هيچ بر كافر اوڭا ياناشمامق لازم گلييور. قرآنڭ «رحمةً لِلْعالمين» اولديغنڭ بر سرّى بودر كه: ناصل مسلمانلره رحمتدر؛ آخرته ايمان، اللّٰهه ايمان إحتمالنى ويرمسيله ده، بتون دينسزلره و بتون عالمه و نوعِ بشره رحمت اولماسنه بر نكته، بر إشارتدر كه؛ او معنوى جهنّمدن دنياده ده اونلرى بر درجه قورتارمش.
حالبوكه شيمدى فن و فلسفهنڭ ضلالت قسمى؛ يعنى قرآنله باريشميان، يولدن چيقمش، قرآنه مخالفت ايدن قسمى، كفرِ مطلقى قومونيستلر طرزنده نشره باشلاديلر. قومونيستلك پردهسنده آنارشيستلگى نتيجه ويرهجك بر صورتده منافقلر، زنديقلر واسطهسيله و بعض مفرط دينسز سياستجيلر واسطهسيله نشر ايله آشيلانمغه باشلانديغى ايچون؛ شيمديكى حيات، دينسز اولارق قابل دگلدر، ياشاماز. «دينسز بر ملّت ياشاماز» حكمى بو نقطهيه إشارتدر. كفرِ مطلق اولديغى زمان، حقيقتِ حالده ياشانماز.
اونڭ ايچون قرآنِ حكيم، بو عصرده بر معجزۀِ معنويهسى اولارق رسالۀِ نور شاكردلرينه بو درسى ويرمش كه؛ كفرِ مطلقه، آنارشيستلگه قارشى سد چكسين. هم چكمش. أوت چينى، هم يارى آوروپايى و بالقانلرى إستيلا ايدن بو جريانه قارشى بزى محافظه ايدن قرآنِ حكيمڭ بو درسيدر كه؛ او هجومه قارشى سد چكمش، بو صورتله او تهلكهيه قارشى چاره بولمشدر.
ديمك بر مسلمان ممكن دگل، باشقه بر دينه گيروب، يا خرستيان و يهودى، خصوصًا بولشويك گبى اولمق... چونكه بر عيسوى مسلمان اولسه، عيسى عليه السلامى داها زياده سَور. بر موسوى مسلمان اولسه، موسى عليه السلامى داها زياده سَور. فقط بر مسلمان، محمّد عليه الصلاة والسلامڭ زنجيرندن چيقسه، ديننى بيراقسه، داها هيچ بر دينه گيرمز، آنارشيست اولور؛ روحنده كمالاته مدار هيچ بر حالت قالماز. وجدانى تفسّخ ايدر، حياتِ إجتماعيهيه بر زهر اولور.
اونڭ ايچون جنابِ حقّه شكر قرآنِ حكيمڭ إشاراتِ غيبيهسى ايله قهرمان تورك و عرب ملّتلرى ايچنده لسانِ تُرْكى و عربى ايله بو عصرى قورتارهجق بر معجزۀِ قرآنيهنڭ رسالۀِ نور ناميله بر درسى إنتشاره باشلامش. و اون آلتى سنه أوّل آلتى يوز بيڭ آدمڭ ايماننى قورتارديغى گبى، شيمدى ميليونلردن گچديگى ثابت اولمش.
ديمك رسالۀِ نور؛ بشرى آنارشيستلكدن قورتارمغه بر درجه وسيله اولديغى گبى، إسلامڭ ايكى قهرمان قارداشى اولان تورك و عربى برلشديرمگه، بو قرآنڭ قانونِ أساسيلرينى نشر ايتمگه وسيله اولديغنى دشمنلر ده تصديق ايدييورلر.
مادام بو زمانده كفرِ مطلق قرآنه قارشى چيقييور. كفرِ مطلقده جهنّمدن زياده دنياده ده داها بيوك بر جهنّم وار. چونكه ئولوم مادام ئولديرلمييور. هر گون بشرده اوتوز بيڭ جنازه ئولومڭ دوامنه شهادت ايدييور. بو ئولوم كفرِ مطلقه دوشنلره، ياخود طرفدار اولانلره؛ هم شخصڭ إعدامِ أبديسى و بتون گچمش، گلهجك أقربالرينڭ ده إعدامِ أبديسى اولارق دوشونديگى ايچون، جهنّمدن اون دفعه داها فضله دهشتلى جهنّم عذابى چكر. ديمك او جهنّم عذابنى كفرِ مطلقله قلبنده طويويور. چونكه هر بر إنسان أقرباسنڭ سعادتيله مسعود، عذابيله معذّب اولديغى گبى؛ اللّٰهى إنكار ايدنلرڭ إعتقادلرنجه بتون او سعادتلرى محو اولويور، يرينه عذابلر گلييور.
ايشته بو زمانده، بو دنياده بو معنوى جهنّمى إنسانلرڭ قلبندن إزاله ايدن تك بر چارهسى وار: او ده قرآنِ حكيمدر. و بو زمانڭ فهمنه گوره اونڭ بر معجزۀِ معنويهسى اولان رسالۀِ نور أجزالريدر.
شيمدى اللّٰهه شكر ايدييورز كه، سياسى پارتيلر ايچنده بر پارتى، بر پارچه بونى حسّ ايتدى كه؛ او أثرلرڭ نشرينه مانع اولمادى؛ حقائقِ ايمانيهنڭ دنياده بر جنّتِ معنويهيى أهلِ ايمانه قزانديرديغنى إثبات ايدن رسالۀِ نوره ممانعت ايتمدى، نشرينه مساعدهكار طاوراندى؛ ناشرلرينه ده تضييقاتدن واز گچدى.
قارداشلرم! خستهلغم پك شدّتلى، بلكه پك ياقينده ئولهجگم وياخود بتون بتون قونوشمقدن (بعضًا منع اولديغم گبى) منع ايديلهجگم. اونڭ ايچون بنم نور آخرت قارداشلرم، أهون الشرّ دييوب بعض بيچاره ياڭليشجيلرڭ خطالرينه هجوم ايتمهسينلر. دائما مثبت حركت ايتسينلر. منفى حركت وظيفهمز دگل. چونكه داخلده حركت منفيجه اولماز. مادام سياستجيلرڭ بر قسمى رسالۀِ نوره ضرر ويرمييور، آز مساعدهكاردر؛ أهون الشرّ اولارق باقڭز. داها أعظم الشردن قورتولمق ايچون؛ اونلره ضرريڭز طوقونماسين، اونلره فائدهڭز طوقونسون.
هم داخلدهكى جهادِ معنوى؛ معنوى تخريباته قارشى چاليشمقدر كه؛ مادّى دگل، معنوى خدمتلر لازمدر. اونڭ ايچون أهلِ سياسته قاريشمديغمز گبى، أهلِ سياست ده بزمله مشغول اولمغه هيچ بر حقلرى يوق.
مثلا: بر پارتى بڭا بيڭلر وجهله صيقنتى ويرديگى حالده، حتّى اوتوز سنهده حپسلر ده تضييقلر ده اولديغى حالده، حقّمى حلال ايتدم. و عذابلرينه مقابل، او بيچارهلرڭ يوزده طقسان بشنى تزييف و إعتراضلره، ظلملره معروض قالمقدن قورتولمغه وسيله اولدم كه، (وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى) آيتى حكمنجه قباحت آنجق يوزده بشه ويريلدى. او عليهمزدهكى پارتينڭ شيمدى هيچ بر جهتله عليهمزده شكوايه حقلرى يوقدر.
حتّى بر محكمهده ياڭليش مخبرلرڭ و جاسوسلرڭ أوهاملرى ايله؛ بزى، يتمش كيشىيى، محكوم ايتمك ايچون سوءِ فهميله، دقّتسزلگيله رسالۀِ نورڭ بعض قسملرينه ياڭليش معنا ويرهرك سكسان ياڭليشله بنى محكوم ايتمگه چاليشديغى حالده، محكمهلرده إثبات ايديلديگى گبى، أڭ زياده هجومه معروض بر قارداشڭز، محبوس ايكن پنجرهدن او مدّعى عمومىنڭ اوچ ياشندهكى چوجغنى گوردى، صوردى. ديديلر: “بو مدّعى عمومىنڭ قيزيدر.” او معصومڭ خاطرى ايچون او مدّعىيه بددعا ايتمدى. بلكه اونڭ ويرديگى زحمتلر؛ او رسالۀِ نورڭ، او معجزۀِ معنويهنڭ إنتشارينه، إعلاننه بر وسيله اولديغى ايچون رحمتلره إنقلاب ايتدى.
قارداشلرم، بلكه بن ئولهجگم. بو زمانڭ بر خستهلغى داها وار؛ او ده بنلك، أنانيت، خودفروشلق، حياتنى گوزلجه مدنيت فانطازيهسيله گچيرمك إشتهاسى، ترياكيلك گبى خستهلقلردر.
رسالۀِ نورڭ قرآندن آلديغى درسڭ أڭ برنجى أساسى: بنلك، أنانيت، خودفروشلغى ترك ايتمك لزوميدر. تا إخلاصِ حقيقى ايله ايمانڭ قورتاريلماسنه خدمت ايديلسين. جنابِ حقّه شكر، او أعظمى إخلاصى قزانانلرڭ پك چوق أفرادى ميدانه چيقمش. بنلگنى، شان و شرفنى أڭ كوچك بر مسئلۀِ ايمانيهيه فدا ايدن چوقدر. حتّى نورڭ بيچاره بر شاكردينڭ دشمنلرى دوست اولديغى وقت اونڭله صحبت ايتمك چوغالديغى ايچون، رحمتِ إلٰهيه جهتنده سسى كسيلمش. هم ده اوڭا تقديرله باقانلر، إصابتِ نظر حكمنه گچوب اونى اينجيتييور. حتّى مصافحه ايتمك ده طوقات وورمق گبى صيقنتى ويرييور.
«سنڭ بو وضعيتڭ نهدر؟» دييه صورولدى، «مادام ميليونلر قدر آرقداشلرڭ وار، نهدن بونلرڭ خاطرلرينى محافظه ايتمييورسڭ؟»
جوابًا ديدى: مادام مسلگمز أعظمى إخلاصدر؛ دگل بنلك، أنانيت، دنيا سلطنتى ده ويريلسه، باقى بر مسئلۀِ ايمانيهيى او سلطنته ترجيح ايتمك أعظمى إخلاصڭ إقتضاسيدر. مثلا: حرب ايچنده، آوجى خطّنده، دشمنڭ طوپ گلّهلرى آراسنده قرآنِ حكيمڭ تك بر آيتنڭ، تك بر حرفنڭ، تك بر نكتهسنى ترجيح ايدهرك، او گلّهلر ايچنده حبيب كاتبنه “دفترى چيقار!” دييهرك آت اوستنده او نكتهيى يازديرمش. ديمك قرآنڭ بر حرفنڭ بر نكتهسنى، دشمنڭ گلّهلرينه قارشى ترك ايتمهمش؛ روحنڭ قورتولمسنه ترجيح ايتمش.
او قارداشمزه صوردق:
«بو عجيب إخلاصى نرهدن درس آلمشسڭ؟»
ديمش: ايكى نقطهدن:
بريسى: عالمِ إسلاميتڭ أڭ عجيب حربى اولان بدر حربنده نماز وقتنده جماعتدن حصّهسز قالمامق ايچون، دشمنڭ هجومى ايله برابر مجاهدلرڭ ياريسى سلاحنى بيراقوب جماعت خيرينه شريك اولمق، ايكى ركعت صوڭره اونلر ده حصّهدار اولسون دييه فخرِ عالم عليه الصلاة والسلام بر حديثِ شريفيله أمر ايتمش اولماسيدر. مادام حربده بو رخصت وار. و مادام جماعت خيرى ده سنّت اولديغى حالده، او سنّته رعايت ايتمك أڭ بيوك بر حادثۀِ دنيويهيه ترجيح ايديلمش. استادِ مطلقڭ بويله بر إشارتندن بر نكتهجك آلارق، بز ده روح و جانمزله إتّباع ايدييورز.
ايكنجيسى: قهرمانِ إسلام إمامِ على رضى اللّٰه عنه جلجلوتيهنڭ چوق يرلرنده و آخرنده بر حمايتجى ايستهمش كه، نماز ايچنده حضورينه غفلت گلمهسين. دشمنلرى طرفندن اوڭا بر هجوم معناسى خاطرينه گلمهمك، صِرف نمازدهكى حضورينه پك چوق اولان دشمنلرى طرفندن بر هجوم تصوّريله نمازدهكى حضورينه مانع اولونمامق ايچون بر محافظ عفريتى درگاهِ إلٰهيدن نياز ايتمش.
ايشته بو بيچاره، عمرى بو زمانده خودفروشلق ايچنده يووارلانان بيچاره قارداشڭز ده؛ هم سببِ خلقتِ عالمدن، هم قهرمانِ إسلامدن بو ايكى كوچك نكتهيى درس آلدم. و بو زمانده چوق لازم اولان قرآنڭ أسرارينه أهمّيت ويرمكله، حرب ايچنده روحنڭ محافظهسنى ديڭلهميهرك، قرآنڭ بر حرفنڭ بر نكتهسنى بيان ايتمش.
سعيد النورسى
أمى. ٢٤١
* * *
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
﴿اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا﴾
عزيز، صدّيق، قهرمان قارداشلريمز!
أوّلا: بيڭلر سلام و سَوْگيلريمزى صونار، خدمتِ ايمانيه و قرآنيهده موفّقيتلر ديلر، دعالريڭزى بكلرز.
ثانيًا: جريان ايتمكده اولان حادثاتڭ محتمل منفى تأثيرلريندن قلب و روحلريمزى آزاده بولونديرمق و بر شى ميدانه گلدكدن صوڭره دائما قدر جهتنى دوشونهرك، حكمتلى و گوزل طرفلرينى گورمك و ظاهرى روحه طوقونان قابا، شر، مصيبت جهتلرينه فضله نظرى طولاشديرمهمق، رسالۀِ نوردن آلديغمز درسلره بناءً لازمدر.
* * *
قارداشلريمز! گوزلريمز حالا نملى، ياشلريمز ديڭمهدى و ديڭمهيهجك... او سَوْگيلى استاديمز أڭ سَوْگيلى، أڭ هجرانلى خاطرهلرى حافظهلريمزده بيراقهرق آرامزدن مادّةً آيريلدى؛ رحمتِ رحمٰنه، پيغمبرِ ذىشانمزڭ (عصم) ياننه قاووشدى. اونى چوق آرايورز و آرايهجغز.
بختيارز بزلر كه بو دهشتلى عصرده بزلره قرآنه خدمت عشقنى رسالۀِ نور واسطهسيله قزانديردى. يگرمنجى عصرڭ إنسان پسيقولوژيسنى ، إچتماعياتنڭ تام و حقيقتلى بر تحليلينى ياپارق، بو خدمتده قلپ و عقللرى تسخير ايدهجك مثبت و علمى إقناع اصوللرينى بزلره اوگرتدى. جانندن فضله سَوْديگى و اوزرنده گوز ببگى گبى تيترهديگى رسالۀِ نور خدمتنى طلبهلرينه أمانت ايتدى. بز ده بو أمانتى بتون روحمزله محافظه ايدوب نسلدن نسله ايلتهجگز إن شاء اللّٰه. چونكه او كلّياتڭ هر صحيفهسنده سعيد النورسى وار، هر سطرنده بديع الزمان قونوشويور. سكسان كسور سنهنڭ باشنى أگديرهمديڭز مجاهدِ أكبر، علاّمۀِ جهان صاريغى باشنده بزمله صحبت ايدييور و دييور:
«أوت، اميدوار اولڭز! شو إستقبال إنقلابى ايچريسنده أڭ يوكسك گور صدا، إسلامڭ صداسى اولاجقدر.»
«عزيز، صدّيق قارداشلرم! مراق ايتمهيڭز، بز عنايت آلتندهيز. ظاهرًا زحمتلر آلتنده رحمتلر وار.»
«عزيز، صدّيق، صارصيلماز، تلاش ايتمز، آخرتى بيراقوب فانى دنيايه دونمز قارداشلرم...»
أى رسالۀِ نورڭ طلبهسى! حياتى خارقهلرله طولو استادڭ ياشايان، معنًا حكم ايدن سسنى طوى!
أى بيوك استاد! منّت سڭا، شكران سڭا، رحمت هپ سڭا!
أى قارداش دقّت بيور! دڭزلى حپسنده بتون أسبابِ عالم ظاهرًا استادڭ عليهنده، إعدام حكملريله محكمهيه ويريلمشكن استاد دييور:
«مراق ايتمهيڭز قارداشلرم، او نورلر پارلايهجقلر.»
بو سوز ناصل تحقّق ايتدى!
استاديمزڭ ديديگى گبى: «بزه شيمدى لازم، كمالِ تسليميتله صبر و تمكينده بولونمق و بِالخاصّه إنكسارِ خياله دوشمهمك و بعضًا اميدڭ خلافِ ظهوريله مأيوس اولمامق و موقّت فورطنهلرله صارصيلمامق، عنايتِ إلٰهيهنڭ إمداديمزه گلمهسنى توكّل ايله بكلهمكدر.»
بوراده بربريمزه چوق تكرار ايتديگمز بر درسمز ده: وظيفهمزڭ يالڭز و يالڭز خدمت و نشر اولديغى و نتيجهنڭ جنابِ حقّه عائد بر كيفيت بولونديغى خصوصيدر. تدبيرى ايسه أعظمى فعاليت و أعظمى خدمت ايچريسنده تدبير اولارق مطالعه ايدييورز. يوقسه خدمتى -اللّٰه گوسترمسين و استاديمزى قبرڭده محزون ايتمهسين- حسّ، هوا و نفسڭ بر تظاهرى اولان، تمامًا ويا موقّةً ترك ايتمك معناسنده دگل… بدايتِ إسلامدن بَرى گلن حادثاتى، زمانڭ شريدنده عبرتله سير ايتمك، نورلرى اوقومق، اوقوتمق، يازمق صورتندهكى مشغوليتله خدمتِ قرآنيه و ايمانيهيى دوام ايتديرمك، قلبى فرحلانديرمق، آرامزدهكى اخوّت و محبّتى زيادهلشديرهرك إخلاصله و تام توكّل و تسليم ايچريسنده مثبت حركت ايدهرك خدمتده قصور گوسترمهمك ألزمدر. قناعتمز و ايمانمز بودر.
خدمت… طورمادن، ديڭلنمهدن، ييلمادن خدمت… قاصيرغهلر، طوفانلر صالديرسه ينه خدمت… بو وطن أهاليسنڭ نورلره أڭ آز أكمك، هوا و صو قدر إحتياجى وار. سفاهت و أخلاقسزلغڭ جمعيتمزڭ بُنْيهسنى بر قنسر گبى كميرديگنى و هر گچن دقيقهنڭ بِالخاصّه گنج نسللريمزى اوچوروملره آتديغنى، بتون بر وطن سطحنه ياييلمق إستعدادينى گوسترن سرسريلك و آنارشى تخملرينڭ حياتيت و بقامزى تهديد ايدهجك حاله گلديگنى كور اولانلر ده گوردى. ألبته رسالۀِ نورله بو مدهش يارهنڭ تداويسنه چاليشيلهجق.
بو جان بو تنده طوردقجه قويننده بر تاريخڭ ياتديغى و بتون بر أجداد قلبنڭ چارپديغى بو وطنڭ؛ جامعلر، مسجدلر، تربهلر قوقان تميز هواسنى تنفّس ايتدكجه أبدلر طرفنه طوغرى بو معنوى بايراق طالغهلانهجق، بو ايمان يانهجق، سونميهجك إن شاء اللّٰه… نهايت، أڭ غرضكارلر ده آڭلايهجق كه «بر حقيقت وار، هيچ بر شيئه فدا ايديلمز، أهلِ ضلالته باشنى أگمز، مغلوب اولماز.»
«أوت، بو شهرى يوز دفعه مزارستانه بوشالتان ئولوم حقيقتى، ألبته حياتدن زياده بر ايستديگى وار. و اونڭ إعدامندن قورتولمق چارهسى، إنسانلرڭ هر مسئلهسنڭ فوقنده أڭ بيوك و أڭ أهمّيتلى و أڭ لزوملى بر إحتياجِ ضرورى و قطعيسيدر.»
مساعده ايدرسهڭز بوراده بر آن استاديمزه سسلنهجگز:
استاديمز! ألمزده نور وار، سياست طوپوزى يوق. آسايش مأمورلريدر معنًا طلبهلرڭ. دستورلرينى اويلهسنه بنمسهدك، نصيحتلرينى اويلهسنه ديڭلهدك كه قبرڭده راحتسز ايديلديگن دمده ديلمز صوصمدى، ألمز نور رسالهلرينى بيراقمدى، آياقلرمز منفى اميدلرڭ خلافنه أنوارِ ايمانيه و جهادِ دينيه ميدانلرنده قوشوشدى، حسلريمز غليانه گلدى، حسّياتمز جوشدى، هجران و تحسّر، عذاب و إشكنجهلر ايچنده عادتا سرگردان گبى طولاشدق، إنتقاممزى رسالۀِ نورڭ إحتوا ايتديگى تحقيقى ايمان درسلرينى اوقومق و اوقوتمقله آلدق.
«بريمز شرقده، بريمز غربده، بريمز جنوبده، بريمز شمالده، بريمز آخرتده، بريمز دنياده ده اولسهق، بز ينه بربريمزله برابرز.» سوزڭ ايچلى بر تسلّى مارشمز اولدى.
نتيجه: اوزولهجك هيچ بر شى يوق، ظلم اولورسه عمرى ده آز اولور. قدر هر شيدن اوستوندر.
خلاصه: مژده وار! مقتضى ايسه هر شى وار. بر معنوى سفر وار، رسالۀِ نورى اوقويهرق استاده قاووشنجهيه قدر.
مژده وار آرقداشلر، مژده وار! سعيد ياشايور، ياشايهجق! ايشته مثال:
«يقينم وار كه إستقبال سماواتى، زمينِ آسيا
باهم اولور تسليم يدِ بيضاىِ إسلامه.»
نور طلبهلرى
* * *
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
پك محترم، عزيز قارداشلريمز!
گوندرديگڭز رسالهلرى بيوك بر سَوينج و سرورله آلييور و سزلره دعالر ايدييورز. بزى تنوير ايتديگڭزدن طولايى اللّٰه سزدن راضى اولسون و جنّت الفردوسده جمالنه مشرّف أيلهسين. أگر بو ضلالتلى عصرده جنابِ حق بو نور رسالهلرينى إحسان ايتمسه ايدى، اُمّتِ مرحومه بو عصرده غفلتده قالاجقدى. چونكه معنوى خستهلقلر درت ياندن قاپلامش، حتّى ايچرىيه گيرمش؛ ميقروبلر آقجگرلرى أمييور. بعض بيچارهلر حالًا ينه فرقنده دگل… رسالهلرى هم اوقويور هم بو اُمّتڭ حالنه آغلايورم. فقط رسالۀِ نورڭ فوق العاده بر رغبته مظهر اولديغنه واقف اولمق و مشاهده ايتمك سايهسنده ينه ده اميدسز دگلم. اللّٰه تعالىيه صوڭسز شكرلر… اونڭ نورى بزه ده يتيشدى. خسته قلبمزه مرهم اولان نور رسالهلرينى اوقويورز. اوراده هر درده دوا بولدق. قلبمزدهكى يأسى قوغدى، بزلرى باشدن آياغه نوره غرق ايتدى. اللّٰه بو رسالهلرڭ مؤلّفى بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرندن أبديًا راضى اولسون. يرلرينى جنّت الفردوس قيلسين. بزلرى ده اونڭ شفاعتنه نائل أيلهسين.
او ذاتِ مبارگڭ بو سوزى بزه عشق، شوق و قوّت قايناغى اولويور:
“إن شاء اللّٰه إستقبالدهكى إسلاميتڭ قوّتيله مدنيتڭ محاسنى غلبه ايدهجك، زمين يوزينى پيسلكلردن تميزليهجك، صلحِ عمومىيى ده تأمين ايدهجك. حق و حقّانيتڭ معنوى قلنجلرى دشمنلرى مغلوب ايدوب طاغيدهجق. حقيقتِ إسلاميهنڭ گونشى ايله صلحِ عمومى دائرهسنده حقيقى مدنيتى گورمگى، رحمتِ إلٰهيهدن بكلهيورز.»
بو يولده معنوى مجادلهيه دوام ايدهجگز. اوڭمزه نه چيقارسه چيقسين آلديرميهجغز. جانمزى ده فدا ايدهجگز. اللّٰه جمله قارداشلره نصرت، موفّقيت و خيرلر ويرسين، آمين آمين!
مستريح اول أى شاهِ أوليا! سن ئولمهدڭ! سنڭ آردندن قوشانلر، گوندن گونه چوغالمقدهدرلر.
اَلْبَاقٖى هُوَ الْبَاقٖى
آوروپا نور طلبهلرندن
محمود طونال