خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصٖيمٌ مُبٖينٌ﴾
تا سورهنڭ آخرينه قدر... ايشته شو بحثده حشر مسئلهسنده قرآنِ حكيم حشرى إثبات ايچون يدى سكز صورتده، مختلف بر طرزده إثبات ايدييور.
أوّلا؛ نشئۀِ اولىيى نظره ويرر. دير كه: نطفهدن علقهيه، علقهدن مضغهيه، مضغهدن تا خلقتِ إنسانيهيه قدر اولان نشئتڭزى گورييورسڭز. ناصل اولويور كه، نشئۀِ اُخرٰىيى إنكار ايدييورسڭز؟.. او، اونڭ مِثلى، بلكه داها أهونيدر. هم جنابِ حق، إنسانه قارشى ايتديگى إحساناتِ عظيمهيى (اَلَّذٖى جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْاَخْضَرِ نَارًا) كلمهسيله إشارت ايدوب دير: «سزه بويله نعمت ايدن بر ذات، سزى باشى بوش بيراقماز كه، قبره گيروب قالقمهمق اوزره ياتاسڭز.» هم رمزًا دير: ئولمش آغاجلرڭ ديريلوب يشيللنمسنى گورييورسڭز. اودون گبى كميكلرڭ حيات بولماسنى قياس ايدهميوب إستبعاد ايدييورسڭز. هم سماوات و أرضى خلق ايدن، سماوات و أرضڭ ميوهسى اولان