İçeriğe atla
حشر رساله‌سى
آلتنجى حقيقت · Sayfa 81

______

قدرتنى و آثارِ صنعتنى تشهير ايدوب، سلطانِ ذو الجلالڭ نظرينه عرض ايتمك برنجى غايه‌سيدر.

ايكنجى قسم غايۀِ وجود و نتيجۀِ حيات، ذى‌شعوره باقار. يعنى هر شى، صانعِ ذو الجلالڭ برر مكتوبِ حقائقنما، برر قصيدۀِ لطافتنما، برر كلمۀِ حكمت‌أدا حكمنده‌در كه؛ ملائكه و جنّ و حيوانڭ و إنسانڭ أنظارينه عرض ايدر، مطالعه‌يه دعوت ايدر. ديمك اوڭا باقان هر ذى‌شعوره، عبرتنما بر مطالعه‌گاهدر.

اوچنجى قسم غايۀِ وجود و نتيجۀِ حيات، او شيئڭ نفسنه باقار كه؛ تلذّذ و تنزّه و بقا و راحتله ياشامق گبى جزئى نتيجه‌لردر. مثلا: عظيم بر سفينۀِ سلطانيه‌ده بر خدمتكارڭ دومنجيلك ايتديگنڭ غايه‌سى؛ سفينه إعتباريله يوزده بريسى كنديسنه، اجرتِ جزئيه‌سنه عائد.. طقسان طوقوزى سلطانه عائد اولديغى گبى؛ هر شيئڭ نفسنه و دنيايه عائد غايه‌سى بر ايسه، صانعنه عائد طقسان طوقوزدر.

ايشته بو تعدّدِ غاياتدندر كه؛ بربرينه ضد و منافى گورونن حكمت و إقتصاد، جود و سخا و بِالخاصّه نهايتسز سخا ايله سرِّ توفيقى شودر كه: برر غايه نقطۀِ نظرنده جود و سخا حكم ايدر،