كريمهسنى قرق دفعهيه ياقين اوقوماسندن صوڭره طلوع ايتمش غايت قيمتدار و بو زمانده چوق لزوملى و إنكارِ حشر مفكورهسنى كوكيله كسوب، ابن سينا گبى عجيب بر داهىنڭ «حشر بر مسئلۀِ نقليهدر، عقل بو يولده گيدهمز» ديديگى حشرى أڭ بسيط فهمه ده قبول ايتديرن؛ و حشرڭ بيڭلر نمونهلرينى أرض يوزنده گوسترن؛ و حشرى إقتضا ايدن پك چوق أسماءِ إلٰهيهدن طوت، تا ماهيتِ إنسانيهده دخى حشرى إثبات ايدن بر رسالهدر.
بر قاعدۀِ حسنهنڭ تظاهرى اولارق، هر رسالهنڭ باشنده اولديغى گبى بو رسالهنڭ باشنده ده جنابِ حقّه تحميدات و نبىِّ ذىشانه صلاة و سلام واردر. ايمانِ بِاللّٰه، ايمانِ بِالنّبى، ايمانِ بِالحشر و شهودِ كائنات مابيْننده بر إرتباطِ تامّه و تلازمِ قطعيه اولديغندن، بو رساله قيصهجه اولارق «توحيد و رسالت» حقيقتلرندن بحث ايدهرك أساس مسئله اولان مسئلۀِ حشريهيه لاسيّمالرله گچمشدر. رسالۀِ نورڭ يگرمى سكزنجى سوزينڭ ايكنجى مقامى اولان بو رساله، يگرمى سنهدر استاديمزڭ ألنه يڭى گچمشدر.
دردنجى رسالهسى
القطرة
بو قطره رسالهسى، بر مقدّمه، بر خاتمه و درت بابدن عبارتدر. مقدّمهده استاديمز، قرق سنه عمرنده، تأليف أيلديگى سنهيه نسبتله اوتوز سنهلك علم سيرنده، درت كلمه ايله درت كلام تحصيل ايتديگنى و بو درت كلمهنڭ برى «معناىِ حرفى»، ايكنجيسى «معناىِ إسمى»، اوچنجيسى «نيّت»، دردنجيسى «نظر» اولديغنى.. درت كلام ايسه، برى «بن كندى كنديمه مالك دگلم»،