و خارجى دائرهيه باقوب معرفة اللّٰهه گنيش و هر يرده يول آچمش. عادتا موسى عليه السلامڭ عصاسى گبى نرهيه وورمش ايسه صو چيقارمش.
هم رسالۀِ نور، حكما و علمانڭ مسلگنده گيتمهيوب، قرآنڭ بر إعجازِ معنويسيله، هر شيده بر پنجرۀِ معرفت آچمش؛ بر سنهلك ايشى بر ساعتده گورور گبى قرآنه مخصوص بر سرّى آڭلامشدر كه، بو دهشتلى زمانده حدسز أهلِ عنادڭ هجوملرينه قارشى مغلوب اولمايوب غلبه ايتمش.
بشنجى نقطه:
أسكى سعيدڭ يڭى سعيده إنقلاب ايتمهسى زماننده، يوزر علملرله علاقهدار بيڭلر حقيقتلر، آيرى آيرى برر رسالهيه موضوع اولاجق قيمتده ايكن، او سعيد تأليف ايدركن، مسئلهلرڭ باشنده «إعلم، إعلم، إعلم»لرله، هر بر حقيقتى (كه، بر رساله اولاجق درجهده أهمّيتلى ايكن) بر قاچ سطرده، بعضًا بر صحيفهده، بعضًا بر ايكى سطرده ذكر ايدييورلر. عادتا هر بر «إعلم»، بر رسالهنڭ شفرهسيدر.
هم «إعلم»لر، بربرينه باقميهرق مختلف علملرڭ و حقيقتلرڭ فهرستهلرى حكمنده يازيلديغندن، او مجموعهيى اوقويانلر، بو نقطهلرى نظره آلوب إعتراض ايتمهسينلر.
ينه بو مهمّ مجموعهنڭ جملۀِ مقدّماتندن اولان بر «إعلم»ده:
«بو رساله، بعض آياتِ قرآنيهنڭ شهودى بر نوع تفسيريدر. و اوندهكى مسئلهلر قرآنِ حكيمڭ باغچهسندن قوپاريلمش چيچكلردر. بو رسالهنڭ عبارهسندهكى إجمال و ايجاز و فهمندهكى ظاهرى مشكلات، سڭا توحّش ويرمهسين. تكرار تكرار مطالعه ايت، تا كه
﴿لَهُ مُلْكُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ﴾
و أمثالى تكراراتِ قرآنيهنڭ سرّى سڭا آچيلسين.