İçeriğe atla
فهرست رساله‌سى
اوننجى شعاع · Sayfa 205

اوچنجى مقام:

وحدتِ بارينڭ تحقّقنه دالّ اولان حدسز حجّت و علامتلردن اوچ حجّتى بيان ايدر.

برنجى حجّت و علامت:

(وَحْدَهُ) كلمه‌سنڭ تجلّئِ تامّى ايله هر شيده‌كى برلك، بو دعواىِ وحدتى تقويه و تأييد ايدر. مثلا: كُرۀِ أرضڭ سنوى حركتِ دَوريه‌سى بدايتِ خلقتِ أرضدن تا قيامته قدر بر سياقده يورومسى؛ كذا قمرڭ و شمسڭ دور و جريانلرى، إنسان و سائر حيواناتڭ تشكّلاتِ بدنيه و جسميه‌لرنده‌كى جهازاتجه يكنسقلغى، كذالك أنواع و أصنافِ نباتاتڭ شكلاً و حالاً بر اولماسى گبى بيڭلر برلكلر، اونلرڭ فاطرِ أقدس و قادرِ ذو الكمالنڭ بر اولماسى خصوصيتنه دلالت ايتديگنى حيرت‌أفزا بر اُسلوب ايله تصوير و تفهيم ايدر.

ايكنجى علامت و حجّت:

(لَا شَرٖيكَ) كلمه‌سنڭ مفاد و نتائجيدر. أوت هر شيده‌كى إنتظامِ تامّ و حقيقى بر ميزان و مكمّل بر إتّحاد، (لَا شَرٖيكَ) كلمه‌سنى تصديق و تأكيد ايتمكده‌در. زيرا شركت، بتون أحوال و أفعالده دخى وحدته مباين و منافيدر. شركت، وحدتڭ إقتضا ايتديگى برلك سكّه‌سنى نقض ايدر. حالبوكه هر شيده گونش گبى ظاهر اولان برلك و هيچ بر صورتله قابلِ إنكار اولاميان إحساناتِ ربّانيه (لَا شَرٖيكَ) كلمه‌سنه باقان مناسبتِ حقيقيه‌يى مطابقتِ تامّه ايله وحدتِ بارى‌يى إظهار و توصيف ايتمكده اولوب، بو بابده وارد اولان ايكى سؤالدن برنجيسى:

ذى‌حياتده بولونان مصيبتلرڭ، خسته‌لقلرڭ، بليّه‌لرڭ و ئولوملرڭ حُسن و جمال نره‌سنده‌در؟ إعتراضنه قارشى، هر شيئڭ قيمتى، أهمّيتى و خاصّه‌سى آنجق ضدلريله تظاهر و تبارز ايتديگنى، أزجمله: ضيانڭ قيمتى، أهمّيتى و خاصّه‌سى