يتيشمديگى گبى، مسبَّبڭ غايهلرينى دوشونمك و إراده ايتمك قابليتنده ده اولماديغنى و مسبّبدهكى صنعتِ خارقهيه ده هيچ بر جهتله قابل اولماديغى جهتده طوغريدن طوغرىيه هر مسبَّب سببدن دگل، بلكه مسبّب الأسباب اولان واجب الوجودڭ قدرتندن چيقديغى جهتله غايت جامع بلكه مسبّبات عددنجه دلالتلرى تضمّن ايدن بر حجّتِ وحدانيتى گوسترمكله تفسير ايدييور.
يگرمى سكزنجى پنجره:
﴿وَمِنْ اٰيَاتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْ اِنَّ فٖى ذٰلِكَ لَاٰيَاتٍ لِلْعَالِمٖينَ﴾
آيتنڭ بر حقيقتنى، كائناتڭ هيئتِ مجموعهسندهكى إنتظامنده و أركانِ كلّيهسندهكى حكمتلى تزيينات و حركاتنده و حيوانات و نباتاتڭ تدبير و تربيهلرنده، حتّى حجيراتِ بدنيهنڭ ميزان و إنتظام دائرهسندهكى وضعيتلرنده كائناتڭ سلسلهسى قوّتنده بر حجّتِ وحدانيتى گوسترمكله تفسير ايدييور.
يگرمى طوقوزنجى پنجره:
﴿وَاِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ﴾
آيتنڭ بر حقيقتنى، بهار موسمنده غريبانه بر سياحت زماننده إنكشاف ايدن شويله بر نورِ توحيد ايله، يعنى هر شى خصوصًا چيچكلر و ميوهلر هر برى برر مكتوبِ صمدانينڭ برر مُهرى، بلكه هر بر مكتوبڭ حدسز مُهرلرى اولديغنى و هر بر مُهر ايله حدسز مكتوباتى مهرلنديرديگنى، يعنى هر بر شى بتون أشيايى كندى صاحبنڭ مكتوبى و ملكى اولديغنى گوسترديگى جهتله تفسير ايدوب غايت لطيف و قوّتلى و واضح بر صورتده معرفت اللّٰهه قارشى پنجرهلر آچييور.
اوتوزنجى پنجره:
﴿لَوْ كَانَ فٖيهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا ۞ كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ﴾
آيتلرينڭ حقائقندن إمكان و