عرشِ أعظم طرفنه گيدن او كلماتِ طيّبهلرى و دنيانڭ اوچ عدد يوزندن غايت گوزل اولان أسماءِ إلٰهيهيه آيينهلك ايدن برنجى يوزندهكى حدسز گوزللكلر، طيّبهلر و دنيانڭ آخرت تارلاسى اولان ايكنجى يوزندهكى حدسز حسناتلر، خيرلر و معنوى ميوهلر و گوزللكلر، تماميله أزل أبد سلطانى قديرِ ذو الجلاله مخصوصدر.» دييه، نار و نور عنصرينڭ بو كلّى ديلى ايله بو كلّى عبوديتى، معبودِ ذو الجلاله تقديم ايتمك معناسنده اولارق، فخرِ كائنات عليه الصلاة والسلام عموم مخلوقات حسابنه (اَلطَّيِّبَاتُ لِلّٰهِ) ديمش. چونكه مادّى و معنوى نور عنصرى، مظهر اولدقلرى وظيفهلرينڭ عمومى هم برابر، هم آيرى آيرى ذاتِ واجب الوجوده إشارت و شهادت ايتدكلرى ميليارلر نمونهلرى وار.
أوت نور و نار عنصرى طوپراق، هوا و ماء عنصرلرى گبى غايت قطعى و بديهى و ضرورى بر صورتده او نمونهلرله گوسترييور كه: بتون أسباب يالڭز بر پردهدر. بتون ايجادلر و تأثيرلر، ذاتِ قديرِ ذوالجلالڭدر. چونكه نور، عينًا وجود و حيات گبى، قدرتِ إلٰهيهنڭ پردهسز بِالذّات مباشرتنه لايق اولماسندن، أسبابِ ظاهرى هيچ بر جهتده پرده اولماديغندن، واحديت ايچنده أحديتى گوسترر. غايت جزئى و كوچك بر وظيفهده، كلّى و گنيش بر دليلِ أحديته إشارت ايدر كه، «هو نكتهسى» حاشيهلريله بونى غايت قيصهجه إثبات ايدييور. ايشته ميليارلر نمونهلرندن ايكى كوچك نمونهسندن:
بريسى:
معنوى نورڭ (علم صورتنده) بشرڭ قفاسنده جلوهسنڭ بر جزئيسى، طيرناق قدر قوّۀِ حافظهيه مالك بر آدمڭ قفاسنده، طقسان كتابڭ كلماتى يازيلمش. و اوچ آيده، هر گونده اوچ ساعت مشغول اولارق، حافظهسنڭ صحيفهسنڭ يالڭز او قسمنى آنجق تمام ايدهبيلمش. عين آدم،