İçeriğe atla
أميرطاغ لاحقه‌سى -٢
نور عالمنكۡ بر آناختارينكۡ بر حاشيه‌سى · Sayfa 166

أگر جلوۀِ قدرتِ أزليه‌يه ويريلمزسه؛ اويله عجيب بر خرافه‌لى تضاد اولور كه؛ هيچ بر خياله گلمز. بر شى ضدّينه إنقلابى محال اولديغندن؛ بويله بيڭلر درجه أڭ جزئى، ضدّى اولان أڭ كلّى اولمق.. أڭ كوچك، أڭ بيوك اولمق.. أڭ جامد، جاهل، شعورسز، عاجز؛ أڭ مقتدر، أڭ درايتلى و إرادتلى و شعورلى اولمق لازم گلير كه؛ يوزر تضاد و محاللر و خرافتلر ايچنده، أمثالى بولونماز بر خرافه‌در.

ديمك بِالبداهه قدرتِ أزليه‌نڭ بر جلوه‌سيدر. و او جلوه‌يى كُرۀِ هواده عمومًا تمثيل ايدن بو گلن حديثِ شريفڭ مئالى گوسترييور. شويله كه:

بر ملائكه وار، قرق بيڭ باشى وار. هر باشنده، قرق بيڭ ديل وار. هر بر ديلده، قرق بيڭ تسبيحات ياپييور. آلتمش درت تيريليون تسبيحات عين آنده سويله‌يور. ديمك كُرۀِ هوا، بو ملائكه گبيدر. يعنى؛ بو ملائكه‌نڭ تسبيحاتى عددنجه هر كلمۀِ طيّبه، هوا صحيفه‌سنده يازيلييور.

كُرۀِ هوا دييور كه: «بو حديث، بندن ويا بڭا نظارته مأمور مَلكدن خبر ويرييور. چونكه إنسانده‌كى بتون قونوشمالر و سائر بتون حدسز سسلر، قاريشمالرى ايچنده قاريشديريلمدن تام حروفاتيله و سويله‌ينلرڭ شيوه‌لريله، ممتاز سسلريله سويلنمك گوسترر كه؛ كلّى بر شعورله ياپيلان بو ايش، يالڭز تك بر ذرّه‌نڭ وظيفه‌سى؛ نه بڭا (يعنى كُرۀِ هوايه) و نه ده بتون أسبابه ويرمه‌سى هيچ بر جهتِ إمكانى يوق. ديمك هر يرده حاضر، ناظر أحديت جلوه‌سيله و ايچنده إحاطه‌لى بر إراده، محيط بر علم بولونان بر قدرتِ أزليه‌نڭ جلوه‌سيدر. بوڭا ميليونلر شاهدلرندن بريسى راديودر

اون اوچنجى سوزده حكمتِ قرآنيه ايله حكمتِ فلسفه‌يى موازنه بحثنده دينيلمش اولان مسئله‌نڭ مئالى بودر كه: فلسفۀِ إنسانيه، غايت خارق العاده معجزاتِ قدرتِ إلٰهيه‌نڭ معجزاتِ رحمتى اوستنه عاديات پرده‌سى چكر. او