(رسالۀِ نور نهدر و حقيقتلر مواجههسنده رسالۀِ نور و ترجمانى نه ماهيتدهدرلر دييه بر تقريضنامهدر)
هر عصر باشنده حديثجه گلهجگى تبشير ايديلن دينڭ يوكسك خادملرى؛ أمرِ دينده مبتدع دگل، متّبعدرلر. يعنى، كنديلرندن و يڭيدن بر شى إحداث ايتمزلر، يڭى أحكام گتيرمزلر. أساسات و أحكامِ دينيهيه و سننِ محمّديهيه (عصم) حرفيًا إتّباع يوليله دينى تقويم و تحكيم و دينڭ حقيقت و أصليتنى إظهار و اوڭا قاريشديريلمق ايستهنيلن أباطلى رفع و إبطال و دينه واقع تجاوزلرى ردّ و إمحا و أوامرِ ربّانيهيى إقامه و أحكامِ إلٰهيهنڭ شرافت و علويتنى إظهار و إعلان ايدرلر. آنجق طورِ أساسىيى بوزمادن و روحِ أصلىيى رنجيده ايتمهدن يڭى ايضاح طرزلريله، زمانڭ فهمنه اويغون يڭى إقناع اصوللريله و يڭى توجيهات و تفصيلات ايله ايفاءِ وظيفه ايدرلر.
بو مأمورينِ ربّانيه، فعلياتلريله و عمللريله ده مأموريتلرينڭ مصدّقى اولورلر. صلابتِ ايمانيهلرينڭ و إخلاصلرينڭ آيينهدارلغنى بِالذّات ايفا ايدرلر. مرتبۀِ ايمانلرينى فعلًا إظهار ايدرلر. و أخلاقِ محمّديهنڭ (عصم) تام عاملى و مشوارِ أحمديهنڭ (عصم) و حليۀِ نبويهنڭ (عصم) حقيقى لابسى اولدقلرينى گوستررلر. خلاصه: عمل و أخلاق باقيمندن و سنّتِ نبويهيه (عصم) إتّباع و تمسّك جهتندن اُمّتِ محمّده (عصم) تام بر حسنِ مثال اولورلر و نمونۀِ إقتدا تشكيل ايدرلر.
بونلرڭ كتاب اللّٰهڭ تفسيرى و أحكامِ دينيهنڭ ايضاحى و زمانڭ فهمنه و مرتبۀِ علمنه گوره طرزِ توجيهى صددنده يازدقلرى أثرلر، كندى تلقاىِ نفسلرينڭ و قريحۀِ علويهلرينڭ محصولى دگلدر، كندى ذكا و عرفانلرينڭ نتيجهسى دگلدر. بونلر، طوغريدن طوغرىيه منبعِ وحى اولان ذاتِ پاكِ رسالتڭ (عصم) معنوى إلهام و تلقيناتيدر. جلجلوتيه و مثنوئِ شريف و فتوح الغيب و أمثالى آثار هپ بو نوعدندر. بو آثارِ قدسيهيه او ذواتِ عاليشان آنجق ترجمان حكمندهدرلر. بو ذواتِ مقدّسهنڭ، او آثارِ بَرْگُزيِدهنڭ تنظيمنده و طرزِ بياننده بر حصّهلرى واردر؛ يعنى بو ذواتِ قدسيه، او معنانڭ مظهرى، مرآتى و معكسى حكمندهدرلر.
رسالۀِ نور و ترجماننه گلنجه:
بو أثرِ عالىشانده شيمدىيه قدر أمثالنه راستلانمامش بر فيضِ علوى و بر كمالِ نامتناهى موجود اولديغندن و هيچ بر أثرڭ نائل اولماديغى بر شكلده مشعلۀِ إلٰهيه و شمسِ هدايت و نيّرِ سعادت اولان حضرتِ قرآنڭ فيوضاتنه وارث اولديغى مشهود اولديغندن؛ اونڭ أساسى نورِ محضِ قرآن اولديغى و أولياء اللّٰهڭ آثارندن زياده فيضِ أنوارِ محمّدىيى (عصم) حامل بولونديغى و ذاتِ پاكِ رسالتڭ اوندهكى حصّه و علاقهسى و تصرّفِ قدسيسى أولياء اللّٰهڭ آثارندن زياده اولديغى و اونڭ مظهرى و ترجمانى اولان معنوى ذاتڭ مظهريتى و كمالاتى ايسه او نسبتده عالى و أمثالسز اولديغى گونش گبى آشكار بر حقيقتدر.
أوت او ذات داها حالِ صباوتده ايكن و هيچ تحصيل ياپمهدن ظواهرى قورتارمق اوزره اوچ آيلق بر تحصيل مدّتى ايچنده علومِ أوّلين و آخرينه و لدنّيات و حقائقِ أشيايه و أسرارِ كائناته و حكمتِ إلٰهيهيه وارث قيلنمشدر كه، شيمدىيه قدر بويله مظهريتِ عليايه كيمسه نائل اولمامشدر. بو خارقۀِ علميهنڭ أشى أصلا مسبوق دگلدر. هيچ شبهه ايديلهمز كه؛ ترجمانِ نور، بو حاليله باشدن باشه عفّتِ مجسّمه و شجاعتِ خارقه و إستغناىِ مطلق تشكيل ايدن خارق العاده متانتِ أخلاقيهسى ايله بِالذّات بر معجزۀِ فطرتدر و تجسّم ايتمش بر عنايتدر و بر موهبۀِ مطلقهدر.
او ذاتِ ذىخوارق داها حدِّ بلوغه ايرمهدن بر علاّمۀِ بىعديل حالنده بتون جهانِ علمه ميدان اوقومش، مناظره ايتديگى أربابِ علومى إلزام و إسكات ايتمش، هر نرهده اولورسه اولسون واقع اولان بتون سؤاللره مطلق بر إصابتله و أصلا تردّد ايتمهدن جواب ويرمش، اون درت ياشندن إعتبارًا استادلق پايهسنى طاشيمش و متماديًا أطرافنه فيضِ علم و نورِ حكمت صاچمش، ايضاحلرندهكى اينجهلك و درينلك و بيانلرندهكى علويت و متانت و توجيهلرندهكى درين فراست و بصيرت و نورِ حكمت، أربابِ عرفانى شاشيرتمش و حقّيله «بديع الزمان» عنوانِ جليلنى بخش ايتديرمشدر. مزاياىِ عاليه و فضائلِ علميهسيله ده دينِ محمّدينڭ (عصم) نشرنده و إثباتنده بر كمالِ تام حالنده رونما اولمش اولان بويله بر ذات ألبته سيّد الأنبيا حضرتلرينڭ (عصم) أڭ يوكسك إلتفاتنه مظهر و أڭ عالى حمايه و همّتنه نائلدر. و شبههسز او نبىِّ أقدسڭ (عصم) أمر و فرمانيله يوروين و تصرّفيله حركت ايدن و اونڭ أنوار و حقائقنه وارث و معكس اولان بر ذاتِ كريم الصفاتدر.
أنوارِ محمّديهيى (عصم) و معارفِ أحمديهيى (عصم) و فيوضاتِ شمعِ إلٰهىيى أڭ مشعشع بر شكلده پارلاتماسى و قرآنى و حديثى اولان إشاراتِ رياضيهنڭ كنديسنده منتهى اولماسى و خطاباتِ نبويهيى (عصم) إفاده ايدن آياتِ جليلهنڭ رياضى بيانلرينڭ كندى اوزرنده طوپلانماسى دلالتلريله، او ذات خدمتِ ايمانيه نقطهسنده رسالتڭ بر مرآتِ مجلاّسى و شجرۀِ رسالتڭ بر صوڭ ميوۀِ منوّرى و لسانِ رسالتڭ إرثيت نقطهسنده صوڭ دهانِ حقيقتى و شمعِ إلٰهينڭ خدمتِ ايمانيه جهتنده بر صوڭ حاملِ ذىسعادتى اولديغنه شبهه يوقدر.
اوچنجى مدرسۀِ يوسفيهنڭ الحجة الزهرا و زهرة النور اولان تك درسنى ديڭلهين نور شاكردلرى نامنه
أحمد فيضى، أحمد نظيف، صلاح الدين، زبير، جيلان، صونغور، طابانجهلى
بنم حصّهمى حدّمدن يوز درجه زياده ويرمهلريله برابر، بو إمضا صاحبلرينڭ خاطرلرينى قيرمغه جسارت ايدهمدم. سكوت ايدهرك او مدحى رسالۀِ نور شاكردلرينڭ شخصِ معنويسى نامنه قبول ايتدم.
سعيد النورسى
* * *
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ ۞ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ﴾
﴿اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا﴾
چوق سَوْگيلى، چوق مبارك، چوق قيمتدار، چوق مشفق استاديمز أفنديمز حضرتلرينه!
أى إرادۀِ جزئيهسنى تماميله ترك ايدوب هر امورينى إرادۀِ ربّانيهيه بيراقان و هر ظاهرى مصيبت و صيقنتيده قدرِ إلٰهينڭ مرحمت و حكمتنى گوروب كمالِ توكّل و تسليميتله او جلوۀِ ربّانيهنڭ دخى نتائجنى صبر ايله بكلهين محترم استاد! بعض يرلرده، أهلِ ايمانڭ نقطۀِ إستنادينڭ ييقيلمغه باشلاديغى و بر قسم أسباب و نشريات، ايمانڭ أركاننه قارشى مخالف جبهه آلوب، اللّٰهى إنكار ايدن إنسانلر علنًا و تفاخرله طولاشديغى و قرآنڭ أوامرينه مخالف حركت ايتمك و معنوى قوّتلره اينانمامق، ايجاد و تصنيع حقّنى شعورسز، كور، صاغير طبيعته ويرمك بر شعارِ مدنيت و عرفان و منوّرلك تلقّى ايديلديگى يوركلر تيترهتن شو دهشتلى عصرده، قرآنڭ بر معجزۀِ معنويهسى اولان رسالۀِ نورى تأليف ايدهرك مضطرب و ايمان آبِ حياتنه محتاج پك چوق بيچاره گوڭللره پانزهر حكمنده اولان دوالرينى ويرهرك اونلره سعادتِ أبديهيى مژدهلهين و دعوالرينى غايت قطعى برهان و حجّتلرله إثبات ايدن، حقيقت جادّۀِ كبراسنده قدسى و معزّز رهبريمز و (اَلسَّبَبُ كَالْفَاعِلِ) سرّيله رسالۀِ نور ايله ايمانلرينى قورتاران يوز بيڭلر نور طلبهسنڭ حسناتنڭ بر مِثلى دفترِ أعمالنه گچن فضيلتمَاٰب أفنديمز!
ناصلكه جنابِ حق، دڭزلى حپسنڭ صيقنتيلرينى هيچه اينديرهجك درجهده شفابخش اولان ميوه رسالهسنى اوراده إحسان ايتمش و گلڭ چيچگندهكى غايت شيرين رايحهسى، تيكننڭ آجيسنى هيچه بيراقديغى گبى، فانى صيقنتيلريڭزى إزاله ايتمشدى؛ عينًا اويله ده، ينه كريم اولان رحيمِ ذو الجمال حضرتلرى، دڭزلى حپسنڭ بر آيلق صيقنتيسنه بر گونلك مادّى إضطرابى مقابل گلن بو آفيون حپسخانهسنده سز سَوْگيلى استاديمز أليله ترياق و پانزهر حكمنده توحيد، تحميد و إستعانه و رسالتِ محمّديهيى (عصم) تصديق و معظّم حجّتلرينى إحسان ايتمش بولونويور. اوقومق و يازمغى رسالۀِ نورڭ فيضيله اوگرنن چوق قصورلى طلبهلريڭز بزلر، بو اوچ كوچك رسالهيى (چام چكردگنڭ قوجه چام آغاجنڭ فهرستهسنى، پروغرامنى ايچنده صاقلاديغى مِثللو) هم رسالۀِ نورڭ حقّانيتنڭ قطعى بر حجّتى، هم بر نوع خلاصة الخلاصهسى اولارق تلقّى ايتدك.
فضائلنى تعريفدن عاجز بولونديغمز، فقط اوقوماسى روحمزده پك بيوك بر إنشراحه وسيله اولان و مادّى ألملريمزى سروره قلب ايدن و ايمان باغچهسندن حدسز ميوهلرى گتيرن بو اوچ كوچك رسالهدن بريسى، زمانمزدهكى موجود كفر، ضلالت، طبيعت قراڭلقلرينى طاغيدهجق و إزاله ايدهجك اون بر حجّتِ توحيدى؛ ايكنجيسى؛ رسالۀِ نورڭ بتون موازنهلرينڭ منبعى و أساسى و استادى ايچنده بولونان فاتحۀِ شريفهنڭ ايمانى و قدسى حجّتلرينى حاوى بر شيرين تفسيرينى؛ اوچنجيسى، ينه آفيون مدرسۀِ يوسفيهسنده سز سَوْگيلى استاديمزڭ قلبِ مباركلرينه خطور ايدن رسالتِ محمّديهيه (عصم) دائر قسمنڭ غايت پارلاق و تام بر إطمئنان تأمين ايدن بر مكمّل ترجمهسنى بيان بيورييوردى.
هيچ بر جهتده هيچ بر شيئه لياقتمز اولميان بزلر، بتون قوّتمزله نشرينه چاليشهجغمز بو ماهيتدهكى أثرلريڭزى آلدق. جنابِ حقّه حدسز شكر ايدهرك «يا أرحم الرّاحمين! استاديمزدن أبديًا راضى اول!» دييه دعا ايتدك.
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
رسالۀِ نور طلبهلرى نامنه
زبير، جيلان، صونغور، إبراهيم
* * *
الخطبة الشاميه نامندهكى عربى درسڭ ترجمهسنڭ مقدّمهسيدر.
﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ ۞ وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ﴾
﴿اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا﴾
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
(قرق سنه أوّل شامدهكى جامع الأمويده شام علماسنڭ إصراريله اون بيڭ آدمه ياقين، ايچنده يوز أهلِ علم بولونان عظيم جماعته ويريلن بو عربى درس رسالهسندهكى حقيقتلرى بر حسِّ قبل الوقوع ايله أسكى سعيد حسّ ايتمش، كمالِ قطعيتله مژدهلر ويرمش و پك ياقين زمانده او حقيقتلر گورونهجك ظن ايتمش. حالبوكه ايكى حربِ عمومى و يگرمى بش سنه بر إستبدادِ مطلق، او حسِّ قبل الوقوعڭ قرق سنه تأخيرينه سبب اولمش و شيمدى او زمانده ويردكلرى خبر، عينًا تظاهرلرى عالمِ إسلاميتده باشلامش. ديمك بو پك أهمّيتلى درس، زمانى گچمش أسكى بر خطبه دگل، بلكه طوغريدن طوغرىيه ١٣٢٧ يه بدل، ١٣٧١ دهكى (جامع الأموى يرينه عالمِ إسلام جامعنده) اوچ يوز يتمش ميليون بر جماعته حقيقتلى و تازه بر درسِ إجتماعى و إسلاميدر، دييه ترجمهسنى نشر ايتمك مناسب گورورسهڭز نشر ايدرسڭز.)
غايت مهمّ بر سؤاله ويريلن چوق أهمّيتلى بر جوابى بوراده يازمغه مناسبت گلدى. چونكه قرق سنه أوّل أسكى سعيد، او درسنده بر حسِّ قبل الوقوع ايله رسالۀِ نورڭ خارقه درسلرينى و تأثيراتنى گورمش گبى بحث ايدييور. اونڭ ايچون او سؤال جوابى يازاجغز. شويله كه:
چوقلر طرفندن هم بڭا، هم بعض نور قارداشلريمه سؤال ايتمشلر و ايدييورلر: «نهدن بو قدر معارضلره قارشى و معنّد فيلسوفلره و أهلِ ضلالته مقابل رسالۀِ نور مغلوب اولمايور؟ ميليونلر قيمتدار حقيقى كتبِ ايمانيه و إسلاميهنڭ إنتشارلرينه بر درجه سد چكمكله و سفاهت و حياتِ دنيويهنڭ لذّتلريله چوق بيچاره گنجلرى و إنسانلرى حقائقِ ايمانيهدن محروم بيراقييورلر. حالبوكه أڭ شدّتلى هجوم و أڭ غدّارانه معامله و أڭ زياده يالانلرله و عليهنده ياپيلان پروپاغندهلرله رسالۀِ نورى قيرمق، إنسانلرى اوندن اوركوتمك و واز گچيرمگه چاليشدقلرى حالده، هيچ بر أثرده گورولمديگى بر طرزده رسالۀِ نورڭ إنتشارى، حتّى چوغى أل يازماسى ايله آلتى يوز بيڭ نسخه رسالهلرندن كمالِ إشتياق ايله پرده آلتنده إنتشار ايتمهسى و داخل و خارجده كمالِ إشتياق ايله كندينى اوقوتديرماسنڭ حكمتى نهدر؟ سببى نهدر؟» دييه بو مئالده چوق سؤاللره قارشى الجواب ديرز كه:
قرآنِ حكيمڭ سرِّ إعجازيله حقيقى بر تفسيرى اولان رسالۀِ نور؛ بو دنياده بر معنوى جهنّمى ضلالتده گوسترديگى گبى، ايمانده دخى بو دنياده معنوى بر جنّت بولونديغنى إثبات ايدييور. و گناهلرڭ و فنالقلرڭ و حرام لذّتلرڭ ايچنده معنوى أليم ألملرى گوستروب، حسنات و گوزل خصلتلرده و حقائقِ شريعتڭ عملنده جنّت لذائذى گبى معنوى لذّتلر بولونديغنى إثبات ايدييور. سفاهت أهلنى و ضلالته دوشنلرى او جهتله، عقلى باشنده اولانلرينى قورتارييور. چونكه، بو زمانده ايكى دهشتلى حال وار:
برنجيسى:
عاقبتى گورمهين، بر درهم حاضر لذّتى، ايلريده بر بطمان لذّتلره ترجيح ايدن حسّياتِ إنسانيه، عقل و فكره غلبه ايتديگندن أهلِ سفاهتى سفاهتدن قورتارمانڭ چارۀِ يگانهسى؛ عين لذّتنده ألمى گوستروب حسّنى مغلوب ايتمكدر. و (يَسْتَحِبُّونَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا) آيتنڭ إشارتيله؛ بو زمانده آخرتڭ ألماس گبى نعمتلرينى، لذّتلرينى بيلديگى حالده، دنيوى قيريلهجق شيشه پارچهلرينى اونلره ترجيح ايتمك، أهلِ ايمان ايكن أهلِ ضلالته او حبِّ دنيا و او سرّ ايچون تابع اولمق تهلكهسندن قورتارمانڭ چارۀِ يگانهسى، دنياده دخى جهنّم عذابى گبى ألملرى گوسترمكله اولور كه؛ رسالۀِ نور او مسلكدن گيدييور. يوقسه بو زماندهكى كفرِ مطلقڭ و فندن گلن ضلالتڭ و سفاهتدهكى ترياكيلگڭ عنادى قارشيسنده جنابِ حقّى طانيتديردقدن صوڭره و جهنّمڭ وجودينى إثبات ايله و اونڭ عذابى ايله إنسانلرى فنالقدن، سيّئاتدن واز گچيرمك يولى ايله اوندن، بلكه ده يگرميدن بريسى درس آلابيلير. درس آلدقدن صوڭره ده، «جنابِ حق غفور الرحيمدر، هم جهنّم پك اوزاقدر.» دير، ينه سفاهتنه دوام ايدهبيلير. قلبى، روحى حسّياتنه مغلوب اولور. ايشته رسالۀِ نور أكثر موازنهلريله كفر و ضلالتڭ دنيادهكى أليم و اوركوتيجى نتيجهلرينى گوسترمكله، أڭ معنّد و نفسپرست إنسانلرى دخى او منحوس، غيرِ مشروع لذّتلردن و سفاهتلردن بر نفرت ويروب عقلى باشنده اولانلرى توبهيه سَوق ايدر. او موازنهلردن، آلتنجى، يدنجى، سكزنجى سوزلردهكى قيصه موازنهلر و اوتوز ايكنجى سوزڭ اوچنجى موقفندهكى اوزون موازنه؛ أڭ سفيه و ضلالتده گيدن آدمى ده اوركوتييور، درسنى قبول ايتديرييور. مثلا؛ آيتِ نورده، سياحتِ خياليه ايله حقيقت اولارق گورديگم وضعيتلرى غايت قيصهجه إشارت ايدهجگز. تفصيلنى ايستهين سكّۀِ غيبيهنڭ آخرينه باقسين.
أزجمله: او سياحتِ خياليهده، رزقه محتاج حيوانات عالمنى گورديگم وقت، مادّى فلسفه ايله باقدم. حدسز إحتياجات و شدّتلى آجلقلريله برابر ضعف و عجزلرى، او ذىحيات عالمنى بڭا چوق آجيقلى و أليم گوستردى. أهلِ ضلالت و غفلتڭ گوزيله باقديغمدن فرياد أيلدم. بردن حكمتِ قرآنيه و ايمانڭ دوربينى ايله گوردم كه: رحمٰن إسمى رزّاق برجنده، پارلاق بر گونش گبى طلوع ايتدى. او آج، بيچاره ذىحيات عالمنى رحمت ايشيغيله يالديزلادى. صوڭره حيوانات عالمى ايچنده، ياورولرڭ ضعف و عجز و إحتياج ايچنده چيرپندقلرى حزين، أليم و هركسى رقّت و آجيمغه گتيرهجك بر قراڭلق ايچنده ديگر بر عالمى گوردم. أهلِ ضلالتڭ نظريله باقديغمه أيواه ديدم. بردن ايمان بڭا بر گوزلك ويردى، گوردم كه: رحيم إسمى شفقت برجنده طلوع ايتدى. او قدر گوزل و شيرين بر صورتده او آجى عالمى سَوينجلى عالمه چويروب ايشيقلانديردى كه؛ شكوا و آجيمق و حزندن گلن گوزياشلريمى، سَوينج و شكرڭ لذّتلرندن گلن طاملهلره چويردى. صوڭره سينهما پردهسى گبى إنسان عالمى بڭا گوروندى. أهلِ ضلالتڭ دوربينى ايله باقدم. او عالمى او قدر قراڭلقلى، دهشتلى گوردم كه؛ قلبمڭ أڭ درينلكلرندن فرياد ايتدم. أيواه! ديدم. چونكه إنسانلرده أبده اوزانوب گيدن آرزولرى، أمللرى و كائناتى إحاطه ايدن تصوّرات و أفكارلرى و أبدى بقا و سعادتِ أبديهيى و جنّتى غايت جدّى ايستهين همّتلرى و فطرى إستعدادلرى و حدّ قونولميان و سربست بيراقيلان فطرى قوّهلرى و حدسز مقصدلره متوجّه إحتياجلرى و ضعف و عجزلريله برابر هجوملرينه معروض قالدقلرى حدسز مصيبت و أعدالرى ايله برابر غايت قيصه بر عمر، هر گون و هر ساعت ئولوم أنديشهسى آلتنده، غايت دغدغهلى بر حيات، ياشامق ايچون غايت پريشان بر معيشت ايچنده قلبه، وجدانه أڭ أليم و أڭ مدهش حالت اولان متمادى زوال و فراق بلاسنى چكمك ايچنده (أهلِ غفلت ايچون ظلماتِ أبديه قپوسى صورتنده گورولن) قبره و مزارستانه باقييورلر. برر برر و طائفه طائفه او ظلمات قويوسنه آتيليورلر گوردم. ايشته بو إنسان عالمنى بو ظلمات ايچنده گورديگم آنده، قلب و روح و عقلمله برابر بتون لطائفِ إنسانيهم، بلكه بتون ذرّاتِ وجودم فرياد ايله آغلامغه حاضر ايكن، بردن قرآندن گلن نور و قوّتِ ايمان او ضلالت گوزلگنى قيردى، قفامه بر گوز ويردى. گوردم كه: جنابِ حقّڭ عادل إسمى حكيم برجنده، رحمٰن إسمى كريم برجنده، رحيم إسمى غفور برجنده يعنى معناسنده، باعث إسمى وارث برجنده، محيى إسمى محسن برجنده، ربّ إسمى مالك برجنده برر گونش گبى طلوع ايتديلر. او قراڭلقلى و ايچنده چوق عالملر بولونان إنسان عالمنڭ عمومنى بردن ايشيقلانديرديلر، شنلنديرديلر. جهنّمى حالتلرى طاغيتوب، نورانى آخرت عالمندن پنجرهلر آچوب او پريشان إنسان دنياسنه نورلر سرپديلر. ذرّاتِ كائنات عددنجه، «الحمد لِلّٰهِ، الشُّكْرُ لِلّٰهِ» ديدم. و عين اليقين گوردم كه؛ ايمانده معنوى بر جنّت و ضلالتده معنوى بر جهنّم بو دنياده ده واردر، يقينًا بيلدم.
صوڭره كُرۀِ أرضڭ عالمى گوروندى. او سياحتِ خياليهمده دينه إطاعت ايتمهين فلسفهنڭ، قراڭلقلى قوانينِ علميهلرى، خيالمه دهشتلى بر عالم گوستردى. يتمش دفعه طوپ گلّهسندن داها سرعتلى حركتيله، يگرمى بش بيڭ سنه مسافهيى بر سنهده گزوب دور ايدن و هر وقت طاغيلمغه و پارچهلانمغه مستعد (قابل) و ايچى زلزلهلى، چوق إختيار و چوق ياشلى كُرۀِ أرض ايچنده و او دهشتلى گمى اوستنده كائناتڭ حدسز بوشلغنده سياحت ايدن بيچاره نوعِ إنسان (وضعيتى) بڭا پك وحشتلى بر قراڭلق ايچنده گوروندى. باشم دوندى، گوزم قراردى. فلسفهنڭ گوزلگنى يره ووردم، قيردم. بردن حكمتِ قرآنيه و ايمانيه ايله ايشيقلانمش بر گوز ايله باقدم، گوردم كه: خالقِ أرض و سماواتڭ قدير، عليم، ربّ، اللّٰه و ربّ السمواتِ و الأرض و مسخّر الشمس و القمر إسملرى، رحمت، عظمت، ربوبيت برجلرنده گونش گبى طلوع ايتديلر. او قراڭلقلى، وحشتلى، دهشتلى عالمى اويله ايشيقلانديرديلر كه؛ او حالتده، بنم ايمانلى گوزيمه كُرۀِ أرض غايت منتظم، مسخّر، مكمّل، خوش، أمنيتلى، هركسڭ أرزاقى ايچنده بر سياحت گميسى و تنزّه و كيف و تجارت ايچون مهيّا ايديلمش و ذىروحلرى گونشڭ أطرافنده، مملكتِ ربّانيهده گزديرمك و ياز و بهار و گوزڭ محصولاتنى رزق ايستهينلره گتيرمك ايچون بر گمى، بر طيّاره، بر شمندوفر حكمنده گوردم. كُرۀِ أرضڭ ذرّاتى عددنجه «الحمد لِلّٰهِ على نعمة الايمان» ديدم.
ايشته بوڭا قياسًا رسالۀِ نورده پك چوق موازنهلرله إثبات ايديلمشدر كه، أهلِ سفاهت و ضلالت، دنياده دخى بر معنوى جهنّم ايچنده عذاب چكرلر و أهلِ ايمان و صلاحت، دنياده دخى بر معنوى جنّت ايچنده، إسلاميت و إنسانيت معدهسيله و ايمانڭ تجلّيات و جلوهلريله، معنوى بر جنّت لذّتلرى طادابيلير، بلكه درجۀِ ايمانلرينه گوره إستفاده ايدهبيليرلر. فقط بو فورطنهلى زمانڭ حسّى إبطال ايدن و بشرڭ نظرينى آفاقه طاغيدان و بوغان جريانلر، إبطالِ حسّ نوعندن بر سرسملك ويرمش كه؛ أهلِ ضلالت معنوى عذابنى موقّةً تام حسّ ايدهمييور. أهلِ هدايته دخى غفلت باصييور، حقيقى لذّتنى تام تقدير ايدهمييور.
بو عصرده ايكنجى دهشتلى حال:
أسكى زمانده كفرِ مطلق و فندن گلن ضلالتلر و كفرِ عناديدن گلن تمرّد، بو زمانه نسبةً پك آز ايدى. اونڭ ايچون أسكى إسلام محقّقلرينڭ درسلرى، حجّتلرى او زمانلرده تام كافى اولوردى. كفرِ مشكوكى چابوق إزاله ايدرلردى. اللّٰهه ايمان عمومى اولديغندن، اللّٰهى طانيتديرمقله و جهنّم عذابنى إخطار ايتمكله چوقلرى سفاهتلردن، ضلالتلردن واز گچهبيليرلردى. شيمدى ايسه؛ أسكى زمانده بر مملكتده بر كافرِ مطلق يرينه، شيمدى بر قصبهده يوز دانه بولونهبيلير. أسكيده فن و علم ايله ضلالته گيروب عناد و تمرّد ايله حقائقِ ايمانه قارشى چيقانه نسبةً شيمدى يوز درجه زياده اولمش. بو متمرّد عنادجيلر، فرعونلق درجهسنده بر غرور ايله و دهشتلى ضلالتلريله حقائقِ ايمانيهيه قارشى معارضه ايتدكلرندن، ألبته بونلره قارشى آتوم بومباسى گبى (بو دنياده اونلرڭ تمللرينى پارچه پارچه ايدهجك) بر حقيقتِ قدسيه لازمدر كه؛ اونلرڭ تجاوزاتنى طورديرسون و بر قسمنى ايمانه گتيرسين. ايشته جنابِ حقّه حدسز شكرلر اولسون كه؛ بو زمانڭ تام يارهسنه بر ترياق اولارق قرآنِ معجز البيانڭ بر معجزۀِ معنويهسى و لمعاتى بولونان رسالۀِ نور، پك چوق موازنهلرله، أڭ دهشتلى معنّد متمرّدلرى، قرآنڭ ألماس قلنجى ايله قيرييور. و كائنات ذرّهلرى عددنجه وحدانيتِ إلٰهيهيه و ايمانڭ حقيقتلرينه حجّتلرى، دليللرى گوسترييور كه؛ يگرمى بش سنهدن بَرى أڭ شدّتلى هجوملره قارشى مغلوب اولمايوب غلبه ايتمش و ايدييور. أوت رسالۀِ نور، ايمان و كفر موازنهلرى و هدايت و ضلالت مقايسهلرى، بو مذكور حقيقتلرى بِالمشاهده إثبات ايدييور. مثلا: يگرمى ايكنجى سوزڭ ايكى مقامنڭ برهانلرينه و لمعهلرينه و اوتوز ايكنجى سوزڭ برنجى موقفنه و اوتوز اوچنجى مكتوبڭ پنجرهلرينه و عصاىِ موسىنڭ اون بر حجّتنه، سائر موازنهلر قياس ايديلسه و دقّت ايديلسه آڭلاشيلير كه؛ بو زمانده كفرِ مطلقى و متمرّد ضلالتڭ عنادينى قيرهجق، پارچهلايهجق رسالۀِ نورده تجلّى ايدن حقيقتِ قرآنيهدر.
إن شاء اللّٰه ناصل طلسملر مجموعهسنده، دينڭ مهمّ طلسملرينى و خلقتِ عالمڭ معمّالرينى كشف ايدن پارچهلر، او مجموعهده طوپلانمش. عينًا اويله ده، أهلِ ضلالتڭ دنياده دخى جهنّملرينى و أهلِ هدايتڭ دنياده لذائذِ جنّتلرينى گوسترن و ايمان جنّتڭ بر معنوى چكردگى و كفر ايسه جهنّم زقّومنڭ بر تخمى اولديغنى گوسترن نورڭ او گبى پارچهلرى، قيصهجق بر طرزده بر مجموعهجق اولارق يازيلهجق، إن شاء اللّٰه نشر ايديلهجك.
سعيد النورسى
* * *
1 (حاشيه): حتّى شجاعت قهرمانى حضرتِ على (رضى اللّٰه عنه) دييور: «حربده بز قورقديغمز زمان، پيغمبرڭ (عصم) آرقهسنه صاقلانير، تحصّن ايدردك.» شجاعت گبى هر خصلتده فائق اولديغنى، او زمان دشمنلرى دخى تصديق ايتدكلرينى تاريخلر نقل ايدييورلر.
2 (حاشيه): بن بو إختيارلغم و پريشانيتم ايچنده، ذاتِ محمّديهنڭ (عصم) گتيرديگى أرزاقِ معنويهنڭ ميليوندن بريسنى حسّ ايتدم. أليمدن گلسه ايدى، ميليونلر لسانله صلواتلرله اوڭا تشكّر ايدهجكدم. شويله كه: بن فراقدن، زوالدن چوق اينجينيورم. حالبوكه سَوْديگم دنيا و دنيويهلر، مفارقتله بنى بيراقوب گيدييورلر. بن ده گيدهجگمى بيلييورم. بو پك أليم و جانخراش مأيوسيته قارشى، بردن سعادتِ أبديه و حياتِ باقيه مژدهسنى ذاتِ أحمديهدن (عصم) ايشيتمكله قورتولييورم و تام تسلّى بولويورم. حتّى تشهّدده (اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكَاتُهُ) ديديگمده اوڭا هم بيعت، هم مأموريتنه تسليم و إطاعت، هم وظيفهسنى تبريك، هم بر نوع تشكّر و سعادتِ أبديه مژدهسنه بر مقابلهدر كه؛ مسلمانلر هر گون بش دفعه بو سلامى ياپارلر.
3 (*): وَ لِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى ( كَلُزُومِ الضِّيَاءِ الْمُحٖيطِ للِشَّمْسِ)
4 (حاشيه): بوندن صوڭرهكى قسمى، بتون عمرمده گورمهديگم دهشتلى و سملى بر خستهلق ايچنده يازيلمش. قصوراتمه نظرِ مسامحه ايله باقيلسين. خسرو، مناسب گورمديگى قسمى تعديل، تبديل، إصلاح ايدهبيلير.
5 (*): پك شدّتلى خستهلغم مساعده ايتمييور. خسروڭ ترجمه وظيفهسنه يالڭز بر مأخذ و يارديمدر.