بتون أنبيانڭ اصولِ دينلرى و أساسِ شريعتلرى، خلاصۀِ كتابلرى قرآنده بولونديغنه، أهلِ تحقيق و أهلِ حقيقت إتّفاق ايتمشلر. بو سرّه بناءً، فترتِ مطلقهنڭ زمانى إخراج ايديلدكدن صوڭره، روايتِ مشهوره ايله زمانِ آدمدن تا قيامته قدر، أيّامِ شرعيه ايله تعبير ايديلن يدى بيڭ سنهدن فترتِ مطلقهنڭ زمانى طرح ايديلدكدن صوڭره آلتى بيڭ آلتى يوز آلتمش آلتى سنه قدر دينِ إسلامڭ سرّينى نشر ايدن حقيقتِ قرآنيه كُرۀِ أرضده آيرى آيرى پردهلر آلتنده نشرِ أنوار ايدهجگنه، آياتڭ عددى إشارت ايدييور، ديمكدر.
ايكنجى أساس:
معلومدر كه، كُرۀِ أرضڭ محورى اوستندهكى حركتيله گيجه گوندوزلر و مدارِ سنويسى اوستندهكى حركتيله سنهلر حاصل اولويور. گونشله برابر هر بر سيّارهنڭ بلكه ثوابتڭ و شمس الشموسڭ دخى هر برينڭ محورى اوستنده أيّامِ مخصوصهلرينى گوسترن بر حركتى و مدارى اوزرنده دورانى دخى بر نوع سنهلرى گوسترييور. خالقِ أرض و سماواتڭ خطاباتِ أزليهسنده او أيّام و سنهلرى دخى إرائه ايتديگنه دليلى شودر كه:
فرقانِ حكيمده
﴿ثُمَّ يَعْرُجُ اِلَيْهِ فٖى يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُٓ اَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ﴾
﴿تَعْرُجُ الْمَلٰٓئِكَةُ وَالرُّوحُ اِلَيْهِ فٖى يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسٖينَ اَلْفَ سَنَةٍ﴾
گبى آيتلر إثبات ايدييور. أوت قيش گونلرنده و شمال طرفلرنده غروب و طلوع مابيْننده درت ساعت گوندن و بو يرلرده قيشده سكز طوقوز ساعتدن عبارت أيّاملردن طوت، تا گونشڭ محورى اوستنده بر آيه ياقين يومندن، حتّى قوزموغرافيانڭ روايتنه گوره تا «رَبُّ الشِّعْرٰى» تعبيريله قرآنده نامى إعلان ايديلن و شمسمزدن بيوك «شعرى» نامنده ديگر بر شمسڭ بلكه بيڭ سنهدن عبارت اولان گونندن، تا شمس الشموسڭ محورى اوستندهكى أللى بيڭ سنهدن عبارت بر تك يومنه قدر أيّامِ ربّانيه واردر.