آبدست وقتنده آغزى ييقامق فرض دگل سنّتدر. فقط غسل هنگامنده آغزينى ييقامق فرضدر. آز بر شى ده ييقانمادق قالسه اولماز، ضرردر. اونڭ ايچون ديشلرى قاپلامه لهنده علمالر فتوا ويرمگه جسارت ايدهمييورلر. إمامِ أعظم ايله إمامِ محمّد (رضى اللّٰه عنهما) گوموش و آلتوندن ديشلرڭ ياپيلمسنه فتوالرى، ثابت قاپلامه حقّنده اولمامق گركدر. حالبوكه بو ديش مسئلهسى عموم البلوٰى صورتنده او درجه إنتشارى وار كه، رفعى قابل دگل. اُمّتى بو بلوٰىِ عظيمهدن قورتارمق چارهسنى دوشوندم، بردن قلبمه بو نقطه گلدى. حدّم و حقّم دگل كه أهلِ إجتهادڭ وظيفهسنه قاريشهيم، فقط بو عموم البلوٰى ضرورتنه قارشى، فتوالره طرفدار اولماديغم حالده دييورم كه:
أگر متديّن بر حكيمِ حاذقڭ گوسترديگى إحتياجه بناءً قاپلامه صورتى اولسه، آلتندهكى ديش آغزڭ ظاهريسندن چيقار، باطن حكمنه گچر. غسلده ييقانمامسى غسلى إبطال ايتمز. چونكه اوستندهكى قاپلامه ييقانييور، اونڭ يرينه گچييور. أوت جريحهلرڭ اوستندهكى صارغيلرڭ ضرر ايچون قالديريلمديغندن جريحه يرينه ييقانماسى، شرعًا او يارهنڭ غسلى يرينه گچديگى گبى؛ بويله إحتياجه بناءً ثابت قاپلامهنڭ ييقانماسى دخى ديشڭ ييقانماسى يرينه گچر، غسلى إبطال ايتمز. (وَالْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ) مادام إحتياجه بناءً بو رخصت اولويور. ألبته يالڭز سوس ايچون، إحتياجسز ديشلرى قاپلامق ويا طولديرمق بو رخصتدن إستفاده ايدهمز. چونكه حتّى ضرورت درجهسنه گلدكدن صوڭره بويله عموم البلوٰىده أگر بيلهرك سوءِ إختياريله اولسه، او ضرورت إباحهيه سببيت ويرمز. أگر بيلميهرك اولمش ايسه، ضرورت ايچون ألبته جواز وار.
سعيد نورسى
* * *